Dodano: 11 kwietnia 2016 10:06

Resztki miasta na dnie jeziora. W Zagórzu woda odsłoniła kawałek historii

Tematy: 


Od tygodnia przy zaporze na Jeziorze Bystrzyckim trwają prace konserwacyjne. W związku z remontem zastawek zamykających spusty wody zbiornik został osuszony, a woda odsłoniła ślady miejsca zwanego niegdyś Śląską Doliną.

Schlesiertal (Śląska Dolina) było niewielkim miasteczkiem położonym u stóp górującego nad okolicą zamku Grodno. Kilka domów, dwa kościoły i gospoda Talmühle żyły spokojnym, wiejskim rytmem. Wszystko zmieniło się w 1897, kiedy po wielkiej powodzi pruski parlament podjął decyzję o budowie systemu zapór na górskich rzekach, mających uregulować ich bieg i ochronić mieszkańców przed następstwami zalań. Równolegle rozpoczęła się budowę kolei sudeckiej, łączącej największą w regionie Swcheidnitz (Świdnica) z uzdrowiskowym miasteczkiem Bad Charlottenbrunn (dzisiejsza Jedlina-Zdrój). To wtedy wielki świat po raz pierwszy usłyszał o miejscu zwanym Schlesiertal. Potem wydarzenia potoczyły się w błyskawicznym tempie.

Planując rozwój infrastruktury kolejowej oraz bezpieczeństwo powodziowe, (wszak tory miały biec w bezpośredniej bliskości kapryśnej rzeki Bystrzyca), na wioskę Schlesiertal wydano wyrok. W 1911 roku zaczęto układanie pierwszych torów wózków do wywożenia urobku. Krajobraz rozciągającej się między Breitenhain (Lubachowem) a Kynau (Zagórze Śląskie) Śląskiej Doliny zaczął się błyskawicznie zmieniać. Nie minęło 5 lat, a istniejące od XVI wieku górnicze miasteczko Schlesiertal, a wraz z nim i Gasthaus Talmühle, zniknęły z powierzchni ziemi, zalane 3 milionami metrów sześciennych wody, spiętrzonej przez oddaną do użytku w 1919 roku tamę.

Co kilkadziesiąt lat podczas prac konserwatorskich spuszczona ze zbiornika woda odsłania pozostałości po tych kilku górniczych domach i dwóch gospodarstwach rolnych. Na światło dzienne wychodzą oczyszczone deszczem z mułu resztki kamiennych i ceglanych murów, przypominając historię górników, którzy w kilku okolicznych sztolniach pracowali przy wydobyciu niezbyt bogatych w tych rejonach rud metali.

Udało nam się dotrzeć do bardzo rzadkich, mało znanych fotografii z tego okresu. Najpierw pokażemy wam pozostałości po zabudowaniach, które odsłoniła woda, a potem zabierzemy na wycieczkę w czasie. Zobaczcie jak sto lat temu wyglądała budowa potężnej, lubachowskiej zapory, kim byli ludzie, którzy ją budowali, jakich narzędzi używali i jak wyglądało miasteczko Schlesiertal w roku 1914.

11.04.2016 Lubachów. Pozostałości po zabudowaniach zalanych w 1914 roku przy budowie zapory w Lubachowie. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

11.04.2016 Lubachów. Pozostałości po zabudowaniach zalanych w 1914 roku przy budowie zapory w Lubachowie. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

11.04.2016 Lubachów. Pozostałości po zabudowaniach zalanych w 1914 roku przy budowie zapory w Lubachowie. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

11.04.2016 Lubachów. Pozostałości po zabudowaniach zalanych w 1914 roku przy budowie zapory w Lubachowie. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

11.04.2016 Lubachów. Pozostałości po zabudowaniach zalanych w 1914 roku przy budowie zapory w Lubachowie. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

11.04.2016 Lubachów. Pozostałości po zabudowaniach zalanych w 1914 roku przy budowie zapory w Lubachowie. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

11.04.2016 Lubachów. Pozostałości po zabudowaniach zalanych w 1914 roku przy budowie zapory w Lubachowie. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

11.04.2016 Lubachów. Pozostałości po zabudowaniach zalanych w 1914 roku przy budowie zapory w Lubachowie. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

11.04.2016 Lubachów. Pozostałości po zabudowaniach zalanych w 1914 roku przy budowie zapory w Lubachowie. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

11.04.2016 Lubachów. Pozostałości po zabudowaniach zalanych w 1914 roku przy budowie zapory w Lubachowie. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

11.04.2016 Lubachów. Pozostałości po zabudowaniach zalanych w 1914 roku przy budowie zapory w Lubachowie. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

11.04.2016 Lubachów. Pozostałości po zabudowaniach zalanych w 1914 roku przy budowie zapory w Lubachowie. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

11.04.2016 Lubachów. Pozostałości po zabudowaniach zalanych w 1914 roku przy budowie zapory w Lubachowie. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

11.04.2016 Lubachów. Pozostałości po zabudowaniach zalanych w 1914 roku przy budowie zapory w Lubachowie. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

fotografia archiwalna Nieistniejące już miasteczko Schlesiertal (Śląska Dolina), podczas budowy zapory na rzece Bystrzyca, ok roku 1914. fot. archiwum Dziennik Wałbrzych

fotografia archiwalna Nieistniejące już miasteczko Schlesiertal (Śląska Dolina), podczas budowy zapory na rzece Bystrzyca, ok roku 1914. fot. archiwum Dziennik Wałbrzych

fotografia archiwalna Nieistniejące już miasteczko Schlesiertal (Śląska Dolina), podczas budowy zapory na rzece Bystrzyca, ok roku 1914. fot. archiwum Dziennik Wałbrzych

fotografia archiwalna Nieistniejące już miasteczko Schlesiertal (Śląska Dolina), podczas budowy zapory na rzece Bystrzyca, ok roku 1914. fot. archiwum Dziennik Wałbrzych

fotografia archiwalna Nieistniejące już miasteczko Schlesiertal (Śląska Dolina), podczas budowy zapory na rzece Bystrzyca, ok roku 1914. fot. archiwum Dziennik Wałbrzych

fotografia archiwalna Nieistniejące już miasteczko Schlesiertal (Śląska Dolina), podczas budowy zapory na rzece Bystrzyca, ok roku 1914. fot. archiwum Dziennik Wałbrzych

fotografia archiwalna Nieistniejące już miasteczko Schlesiertal (Śląska Dolina), podczas budowy zapory na rzece Bystrzyca, ok roku 1914. fot. archiwum Dziennik Wałbrzych

fotografia archiwalna Nieistniejące już miasteczko Schlesiertal (Śląska Dolina), podczas budowy zapory na rzece Bystrzyca, ok roku 1914. fot. archiwum Dziennik Wałbrzych

fotografia archiwalna Nieistniejące już miasteczko Schlesiertal (Śląska Dolina), podczas budowy zapory na rzece Bystrzyca, ok roku 1914. fot. archiwum Dziennik Wałbrzych

fotografia archiwalna Nieistniejące już miasteczko Schlesiertal (Śląska Dolina), podczas budowy zapory na rzece Bystrzyca, ok roku 1914. fot. archiwum Dziennik Wałbrzych

fotografia archiwalna Nieistniejące już miasteczko Schlesiertal (Śląska Dolina), podczas budowy zapory na rzece Bystrzyca, ok roku 1914. fot. archiwum Dziennik Wałbrzych

fotografia archiwalna Nieistniejące już miasteczko Schlesiertal (Śląska Dolina), podczas budowy zapory na rzece Bystrzyca, ok roku 1914. fot. archiwum Dziennik Wałbrzych

fotografia archiwalna Nieistniejące już miasteczko Schlesiertal (Śląska Dolina), podczas budowy zapory na rzece Bystrzyca, ok roku 1914. fot. archiwum Dziennik Wałbrzych

fotografia archiwalna Nieistniejące już miasteczko Schlesiertal (Śląska Dolina), podczas budowy zapory na rzece Bystrzyca, ok roku 1914. fot. archiwum Dziennik Wałbrzych

fotografia archiwalna Nieistniejące już miasteczko Schlesiertal (Śląska Dolina), podczas budowy zapory na rzece Bystrzyca, ok roku 1914. fot. archiwum Dziennik Wałbrzych

fotografia archiwalna Nieistniejące już miasteczko Schlesiertal (Śląska Dolina), podczas budowy zapory na rzece Bystrzyca, ok roku 1914. fot. archiwum Dziennik Wałbrzych

  • noawef pisze:

    A zwłok żadnych ni ma ?

  • czytelnik pisze:

    Pod masami stwardniałego błota może boć więcej takich resztek zabudowań.

  • Grodno pisze:

    Zapora (tama) jest w Zagórzu Śląskim

  • krzychu pisze:

    google mói co innego… z resztą jak się jedzie z tamy drogą w strone Lubachowa jest znak oznaczający miejscowość””Lubachów””
    https://www.google.pl/maps/place/Zapora+wodna+w+Zag%C3%B3rzu+%C5%9Al%C4%85skim/@50.7567113,16.4331537,16.25z/data=!4m2!3m1!1s0x0000000000000000:0xcbaf1d8b130b1762

  • Tomash pisze:

    To nie resztki miasta (zdjęcie nr. 7) tylko boczne zalane wejście do zamku

  • Marco pisze:

    Zdjęcie 15 pokazuje dno jeziora na którego dnie nie ma żadnego miasteczka. W miejscu istniejących dzisiaj murów są zabudowania ale przemysłowe i postawione na potrzeby budowy tamy.

  • Zagórzanin pisze:

    Wszystkie jest na terenie Zagórza Śląskiego. Nigdy też nie było tu miasta, jesteśmy dumnymi mieszkańcami wsi!

  • Zagórzanin pisze:

    Patrz synek na google ;) Google ma bardzo słabe mapy tego regionu. Teren ten w całości łącznie z tamą leży na terenie Powiatu Wałbrzyskiego w Gminie Walim, wieś Zagórze Śląskie. Odsyłam do Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji a nie do Googla :))))))))

  • qschenk pisze:

    Do lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia połowa powierzchni Jeziora Bystrzyckiego (Weistritztalsperre) wraz z zaporą należała do powiatu świdnickiego. Zalana wadami sztucznego jeziora wieś Śląska Dolina (niem. Schlesiertal) znajdowała się w gminie Bystrzyca Górna (Ober Weistritz). Zmiana granic gmin w tym rejonie oraz likwidacja powiatów w 1975 r. spowodowała, że zapora z częścią Jeziora Bystrzyckiego (do 31 grudnia 2014 r. Jezioro Lubachowskie) zostały włączone do gminy Walim w obecnym powiecie wałbrzyskim. Śląska Dolina nigdy nie była miastem. Na tę wieś składało się zaledwie kilka zabudowań, które zajmowali dawni górnicy i tkacze. Mieszkańcy tej miejscowości nigdy nie utrzymywali się z rolnictwa. Pomimo rozkwitu turystyki w XIX w. i wielkiego zainteresowania zamkiem Grodno (Kynsburg) w Śląskiej Dolinie wieś ta nie zmieniła swojego charakteru. Największą popularność na trasie do zamku święciła restauracja w dawnym młynie – Talmuehle, której zabudowania zostały również rozebrane.
    Ponadto wyjaśniam, że na terenie Śląskiej Doliny nigdy nie było żadnego kościoła. Znajdujące się przy zboczu góry Kurzętnik pozostałości muru kamienno-ceglanego są pozostałością obiektu powstałego na czas budowy zapory (potwierdzają to opublikowane zdjęcia). W tym miejscu w Górnym Lubachowie (Ober Breitenhain) nie było nigdy zabudowań.

  • Jurek pisze:

    Bardzo ciekawe wiadomosci mozna wiele sie dowiedziec

  • Dodaj komentarz

    Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

    Zobacz także