Dodano: 14 października 2025 11:06

Sala Muzealna „Szlakiem Riese” w Głuszycy. Miejsce prawdziwej i trudnej historii

W Muzeum Inżynierii i Techniki Motoryzacji w Głuszycy otwarto wyjątkową przestrzeń – salę muzealną poświęconą historii kompleksu Riese. To nie kolejna atrakcja turystyczna nastawiona na sensację, ale miejsce stworzone z potrzeby pamięci i szacunku dla ludzi, którzy w czasie II wojny światowej trafili do obozów pracy i obozów koncentracyjnych działających w tym rejonie.

Riese – tajemnica owiana ludzkim cierpieniem

Kompleks Riese, ogromne przedsięwzięcie III Rzeszy, od lat przyciąga badaczy, eksploratorów i poszukiwaczy skarbów. Tajemnicze tunele wykute w górach, teorie o podziemnych miastach i legendy o zaginionych transportach złota rozpaliły wyobraźnię wielu. Jednak Fundacja Szlakiem Riese postanowiła pójść inną drogą.

– Chcieliśmy opowiedzieć prawdziwą historię Riese – historię ludzi, a nie tylko podziemnych korytarzy i sensacji – mówi Grzegorz Borensztajn z Fundacji Szlakiem Riese. – W tej sali nie szukamy złotego pociągu. Skarbem są przedmioty, które zostały po więźniach – te małe, szare rzeczy mówią więcej niż jakakolwiek legenda.

Izba pamięci, która oddaje głos przedmiotom

Wewnątrz zgromadzono oryginalne przedmioty odnalezione podczas lokalnych akcji eksploracyjnych i przekazane przez mieszkańców. Są tu gaśnice obozowe, naczynia, sztućce, talerze, ale też osobiste pamiątki, jak chociażby przedmioty należące do dziadka Grzegorza Borensztajn – byłego więźnia obozu Gross-Rosen, który po wojnie zamieszkał w Głuszycy.

– Każdy przedmiot to osobna historia – podkreśla Ewelina Borensztajn, prezes fundacji. – Nie zobaczą tu Państwo rekwizytów rodem z filmów sensacyjnych, tylko prawdziwe ślady obecności ludzi, którzy tu cierpieli i pracowali.

Na ekspozycji pojawiają się także dokumenty – listy, koperty i zapiski, które są obecnie opracowywane i będą stopniowo udostępniane zwiedzającym.

Miejsce tworzone z potrzeby serca i pamięci

Dla twórców przedsięwzięcia Głuszyca nie jest przypadkową lokalizacją. To właśnie tutaj funkcjonowały obozy pracy związane z budową Riese. To tutaj zapisana jest rodzinna historia Borensztajnów.

– Ta izba to także pamięć o moim dziadku i jego towarzyszach. To hołd dla tych ludzi – mówi poruszony Grzegorz Borensztajn.

Edukacja zamiast sensacji

Twórcy wystawy mają nadzieję, że miejsce to stanie się przestrzenią refleksji, szczególnie dla młodzieży, która coraz rzadziej ma kontakt z żywą historią.

– Młodzi ludzie nie czytają dziś tyle co kiedyś. Czasem wystarczy, że zobaczą przedmiot – i zaczynają pytać. To jest ten moment, kiedy historia staje się prawdziwa – zaznacza Ewelina Borensztajn.

Otwarte dla wszystkich

Izba Pamięci Riese działa w ramach istniejącego w Głuszycy Muzeum Inżynierii i Techniki Motoryzacji. Zwiedzający będą mogli oglądać ekspozycję w godzinach pracy muzeum, bez dodatkowych opłat. Fundacja zapowiada również możliwość organizacji wizyt edukacyjnych dla szkół.

– Chcemy się dzielić tym, co mamy. To było nasze marzenie – stworzyć takie miejsce i powiedzieć głośno: pamięć jest ważna – podsumowuje prezes fundacji.