Dziś w nocy odwiedzą nas dusze zmarłych? Dawniej wierzono, że dusze spotykają się o północy na wspólnej mszy świętej

Tematy: 1 listopada dzien zaduszny wszystkich świętych

---

Dawniej wierzono, że w noc poprzedzającą Dzień Zaduszny dusze zmarłych spotykają się w kościołach na mszach, które prowadzi zmarły proboszcz danej parafii. Po mszy dusze miały odwiedzać domy swoich bliskich. Dlatego przy uchylonych drzwiach i oknach pozostawiano dla nich poczęstunek.

Święto Wszystkich Świętych zostało ustanowione przez papieża Jana XI w 835 roku.

– Wcześniej ludzie wierząc w to, że zawsze mają kontakt ze zmarłymi, czcili ich o różnej porze roku. Pierwotnie święto wszystkich świętych, czyli męczenników, wszystkich zmarłych było obchodzone zawsze w momencie przesilenia, na przykład zimowo-wiosennego, wiosenno-letniego, jesienno-zimowego. Zawsze uważano, że to święty czas, gdy otwierają się zaświaty – mówi dr Monika Bisek-Grąz, kulturoznawca i folklorysta.

REKLAMA

Z założenia to radosne święto, choć w Polsce częściej kojarzone ze świętem zmarłych i zadumą. Co ciekawe, do radosnej tradycji nawiązują organizowane przez parafie Bale Wszystkich Świętych.

Dzień Zaduszny ustanowiono w 998 roku z inicjatywy opata benedyktynów z Cluny świętego Odilona. Tradycja tego dnia sięga czasów przedchrześcijańskich. Pierwotnie odprawiano tak zwane Dziady, których celem było nawiązanie kontaktów z duszami zmarłych i zdobycie ich przychylności.

– Najczęściej uważano, że takie dusze, które schodzą w Dziady na ziemię, to błąkające się dusze, które z jakiś powodów nie mogą przejść na drugą stroną. Powszechnym wierzeniem było, że w tym okresie zmarli przychodzą do domów – mówi Bisek-Grąz.

W Polsce tradycja Dnia Zadusznego zaczęła się tworzyć w XII wieku, a pod koniec XV wieku objęła już cały kraj.

Dlaczego palimy znicze?

To tradycja związana z pogańskim zwyczajem rozpalania ognisk na mogiłach. Wierzono, że płomienie ogrzeją dusze błąkające się po ziemi. Ogień rozpalano także na rozstajach dróg i w obejściach, aby wskazać drogę duchom. Miał także chronić nas przed złymi duchami.

Dawniej w noc przed Dniem Zadusznym pozostawiano otwarte kościoły. Wierzono bowiem, że dusze zmarłych zbierają się w swoich parafiach o północy, aby tam uczestniczyć w mszy odprawianej przez zmarłego proboszcza. Nikt nie mógł w tym czasie wejść do kościoła, bo groziła za to rychła śmierć. Wierzono, że po mszy dusze zmarłych udawały się do domów. Tam zostawiano dla nich uchylone drzwi i okna, przy których kładziono poczęstunek. W ten sposób, żywi chcieli zdobyć przychylność duchów.

1 i 2 listopada po zapadnięciu zmroku nie można było klepać masła, maglować, deptać kapusty czy ciąć sieczek. Obawiano się bowiem, że można skaleczyć czy rozgnieść odwiedzającą domostwo duszę.