Dodano: 16 maja 2021 16:21
Bolków. Wlot do podziemi Lehm z czasów II wojny światowej odsłonięty. Za nim zawał. Tak podziemia wyglądały w 2008 roku
Dwadzieścia, trzydzieści metrów podziemnych sztolni udało się spenetrować w czasie prac prowadzonych na zlecenie bolkowskiego urzędu pod Wzgórzem Ryszard. Dalej w wyrobisku jest zawał, który uniemożliwia dalsze prace badawcze. Odkrywanie pozostałych części kompleksu Lehm jest w tej chwili niemożliwe. Mamy jednak zdjęcia, które wykonano w czasie wejścia do obiektu w 2008 roku.
– W ramach prac prowadzonych na zlecenie Gminy Bolków przy podziemnym kompleksie LEHM, odsłonięto relikt dawnej sztolni wiodącej do podziemi. Podczas robót ziemnych natrafiono w rumowisku na pozostałości prowadzonych w tym miejscu amatorskich poszukiwań – informuje burmistrz Bolkowa, Grzegorz Kucab.
W czasie prowadzonych prac oczyszczono teren. W czole wykopu widać jednak zawalisko. Dalsze prace wymagają wykorzystywania technik górniczych i zaangażowania specjalistycznych służb. Odkryty wlot do podziemi został zabezpieczony.
Zdaniem burmistrza Bolkowa w podziemiach mogą znajdować się pozostałości po ewentualnej produkcji, która miała być w tym miejscu prowadzona. Są także beczki z ropopochodną substancją. Według wcześniejszych doniesień może być ich nawet dwieście. Pobranie próbek znajdującej się w nich substancji to jeden z celów badań.
– Znamy między innymi numer budowy, kod, koszt prac i dokładny plan. Z pewnością podziemna fabryka nie została ukończona i nigdy nie podjęła produkcji. Nie wiemy natomiast ile podziemnych korytarzy wykuto – mówi historyk Łukasz Orlicki, miesięcznik „Odkrywca”.
Obiekt o kryptonimie Lehm miał być podziemną fabryką produkującą na potrzeby firmy VDM i przemysłu lotniczego III Rzeszy.
– Fabryka była kuta od podstaw w skale, takiego rodzaju obiekty otrzymywały kryptonim odnoszący się do minerałów w odróżnieniu od na przykład obiektów przenoszonych do kopalni, gdzie nazywano je gatunkiem zwierząt bądź ryb – informuje miesięcznik „Odkrywca”.
Bolkowski Lehm został wpisany na listę prac Organizacji Todt w III kwartale 1944 roku. W kolejnym kwartale przeznaczono na jego budowę 3,4 mln Reichsmarek.
– Do morderczych prac przy kuciu sztolni Niemcy wypisali zapotrzebowanie na 127 więźniów. Nie wiemy ilu ich ostatecznie tam pracowało i ilu zginęło. Fabryki nigdy nie ukończono, a wejścia zasypano bądź wysadzono – informują dziennikarze „Odkrywcy”.
Po wojnie miejsce to budziło wiele emocji. W 1948 roku do środka bezskutecznie próbowali wejść przedstawiciele Przedsiębiorstwa Poszukiwań Terenowych. Udało się to jednak dopiero wiele lat później. W 2008 roku dokonał tego Mieczysław Bojko.
Dziś, jak twierdzą pasjonaci zajmujący się tą tematyką, wszystko wskazuje na to, że niemieckie plany zostały zrealizowane w kilku, kilkunastu procentach.
![](https://dziennik.walbrzych.pl/wp-content/uploads/2021/05/Lehm._miesiecznikOdkrywca-1.jpg?x69247)
Podziemia kompleksu Lehm. Zdjęcie wykonane w czasie eksploracji w 2008 roku fot. użyczone / Miesięcznik „Odkrywca”
![](https://dziennik.walbrzych.pl/wp-content/uploads/2021/05/Lehm._miesiecznikOdkrywca-3.jpg?x69247)
Podziemia kompleksu Lehm. Zdjęcie wykonane w czasie eksploracji w 2008 roku fot. użyczone / Miesięcznik „Odkrywca”
![](https://dziennik.walbrzych.pl/wp-content/uploads/2021/05/Lehm._miesiecznikOdkrywca-2.jpg?x69247)
Podziemia kompleksu Lehm. Zdjęcie wykonane w czasie eksploracji w 2008 roku fot. użyczone / Miesięcznik „Odkrywca”
![](https://dziennik.walbrzych.pl/wp-content/themes/lbw/img/AP-baner.jpeg?x69247)
Zobacz także
- XIII Narodowe Czytanie 2024 w Teatrze Zdrojowym w Szczawnie-Zdroju
- Pokaz Pojazdów Służb Mundurowych. Przez Głuszycę przejechały dziesiątki samochodów z włączonymi sygnałami dźwiękowymi
- Zderzenie koło OBI. Są duże utrudnienia
- Radzili… i uradzili. „Tygiel. Muzeum Wałbrzyszan” – tak ma się nazywać nowe muzeum w Wałbrzychu
- Wałbrzych. Ogrodowa wciąż czeka na remont. Stan drogi odstrasza inwestorów
- Marciszów wzywa WZWiK do zapłaty 37 mln złotych. Gościem Studia Dziennik jest wójt gminy Wiesław Cepielik
Najczęściej czytane
Lądek Zdrój. W ten weekend do Lądka Zdroju przyjedzie ponad 10 tysięcy osób
Dzierżoniów. Będą kłopoty z wjazdem do miasta
Wypadek na Białym Kamieniu. Duże utrudnienia na skrzyżowaniu Andersa i Wysockiego
Utrudnienia w tunelu na S3. Dziesięć godzin potrwają prace serwisowe
Wałbrzych. Z początkiem roku szkolnego dramatycznie brakuje nauczycieli. Nie pomaga już nawet zatrudnianie emerytów