Dodano: 16 maja 2021 16:21
Bolków. Wlot do podziemi Lehm z czasów II wojny światowej odsłonięty. Za nim zawał. Tak podziemia wyglądały w 2008 roku
Dwadzieścia, trzydzieści metrów podziemnych sztolni udało się spenetrować w czasie prac prowadzonych na zlecenie bolkowskiego urzędu pod Wzgórzem Ryszard. Dalej w wyrobisku jest zawał, który uniemożliwia dalsze prace badawcze. Odkrywanie pozostałych części kompleksu Lehm jest w tej chwili niemożliwe. Mamy jednak zdjęcia, które wykonano w czasie wejścia do obiektu w 2008 roku.
– W ramach prac prowadzonych na zlecenie Gminy Bolków przy podziemnym kompleksie LEHM, odsłonięto relikt dawnej sztolni wiodącej do podziemi. Podczas robót ziemnych natrafiono w rumowisku na pozostałości prowadzonych w tym miejscu amatorskich poszukiwań – informuje burmistrz Bolkowa, Grzegorz Kucab.
W czasie prowadzonych prac oczyszczono teren. W czole wykopu widać jednak zawalisko. Dalsze prace wymagają wykorzystywania technik górniczych i zaangażowania specjalistycznych służb. Odkryty wlot do podziemi został zabezpieczony.
Zdaniem burmistrza Bolkowa w podziemiach mogą znajdować się pozostałości po ewentualnej produkcji, która miała być w tym miejscu prowadzona. Są także beczki z ropopochodną substancją. Według wcześniejszych doniesień może być ich nawet dwieście. Pobranie próbek znajdującej się w nich substancji to jeden z celów badań.
– Znamy między innymi numer budowy, kod, koszt prac i dokładny plan. Z pewnością podziemna fabryka nie została ukończona i nigdy nie podjęła produkcji. Nie wiemy natomiast ile podziemnych korytarzy wykuto – mówi historyk Łukasz Orlicki, miesięcznik „Odkrywca”.
Obiekt o kryptonimie Lehm miał być podziemną fabryką produkującą na potrzeby firmy VDM i przemysłu lotniczego III Rzeszy.
– Fabryka była kuta od podstaw w skale, takiego rodzaju obiekty otrzymywały kryptonim odnoszący się do minerałów w odróżnieniu od na przykład obiektów przenoszonych do kopalni, gdzie nazywano je gatunkiem zwierząt bądź ryb – informuje miesięcznik „Odkrywca”.
Bolkowski Lehm został wpisany na listę prac Organizacji Todt w III kwartale 1944 roku. W kolejnym kwartale przeznaczono na jego budowę 3,4 mln Reichsmarek.
– Do morderczych prac przy kuciu sztolni Niemcy wypisali zapotrzebowanie na 127 więźniów. Nie wiemy ilu ich ostatecznie tam pracowało i ilu zginęło. Fabryki nigdy nie ukończono, a wejścia zasypano bądź wysadzono – informują dziennikarze „Odkrywcy”.
Po wojnie miejsce to budziło wiele emocji. W 1948 roku do środka bezskutecznie próbowali wejść przedstawiciele Przedsiębiorstwa Poszukiwań Terenowych. Udało się to jednak dopiero wiele lat później. W 2008 roku dokonał tego Mieczysław Bojko.
Dziś, jak twierdzą pasjonaci zajmujący się tą tematyką, wszystko wskazuje na to, że niemieckie plany zostały zrealizowane w kilku, kilkunastu procentach.
![](https://dziennik.walbrzych.pl/wp-content/uploads/2021/05/Lehm._miesiecznikOdkrywca-1.jpg?x69247)
Podziemia kompleksu Lehm. Zdjęcie wykonane w czasie eksploracji w 2008 roku fot. użyczone / Miesięcznik „Odkrywca”
![](https://dziennik.walbrzych.pl/wp-content/uploads/2021/05/Lehm._miesiecznikOdkrywca-3.jpg?x69247)
Podziemia kompleksu Lehm. Zdjęcie wykonane w czasie eksploracji w 2008 roku fot. użyczone / Miesięcznik „Odkrywca”
![](https://dziennik.walbrzych.pl/wp-content/uploads/2021/05/Lehm._miesiecznikOdkrywca-2.jpg?x69247)
Podziemia kompleksu Lehm. Zdjęcie wykonane w czasie eksploracji w 2008 roku fot. użyczone / Miesięcznik „Odkrywca”
![](https://dziennik.walbrzych.pl/wp-content/themes/lbw/img/AP-baner.jpeg?x69247)
Zobacz także
- Najlepsze trasy trekkingowe w okolicach Wałbrzycha – gdzie wybrać się na pieszą wędrówkę?
- Szczawno- Zdrój. Jutro pogrzeb posłanki na Sejm RP, śp. Izabeli Katarzyny Mrzygłockiej. Będą utrudnienia w ruchu
- Kolejne wysokie mandaty dla rowerzystów z promilami
- Uwaga! Zaginął Tadeusz Mikołajek. Jeśli go widziałeś, skontaktuj się z policją
- Sudecka Żyleta już 30 sierpnia wyruszy z Głuszycy
- Wypożycz rower w Szczawnie- Zdroju. Nowa wypożyczalnia rowerów
Najczęściej czytane
Jedlina-Zdroju. XXI Dolnośląski Festiwal Zupy odbędzie się na koniec wakacji
Magiczne Sokołowsko. Zajrzyj do Muzeum w Budowie
Dodatkowa czternasta emerytura. Pieniądze trafią do seniorów lada moment
Sukces wałbrzyszan w turnieju petanque. Beata i Kazimierz Urbaniak najlepsi w ogólnopolskim turnieju w Ciechocinku
Wałbrzych. Zapadlisko na 1 Maja ma zniknąć. Wiadomo, kto usunie usterkę