Dodano: 12 września 2025 09:14

Czechy za rogiem. Kromieryż. Zapierający dech w piersiach Pałac Arcybiskupi

Tematy: Czechy kromieryz pałac arcybiskupi

---

W naszym cyklu Czechy za rogiem zabieramy Was na Wschodnie Morawy – do Kromieryża – miasta nazywanego Hanackimi Atenami ze względu na swoje przebogate dziedzictwo kulturowe, dużą liczbę szkół, a także liczne zabytki – w tym najcenniejszy – Pałac Arcybiskupi i ogrody pałacowe, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Kromieryż to położone na Wschodnich Morawach miasto, którego historia sięga XII wieku. Już sto lat później został ufortyfikowany i stał się rezydencją biskupów ołomunieckich – najpotężniejszych ludzi średniowiecznej, środkowej Europy. Splądrowane i spalone podczas wojny trzydziestoletniej zostało odbudowane i zyskało nowy, barokowy blask. Obecny wygląd budowli pochodzi z lat 1664-1695, który Pałac zawdzięcza biskupowi Karlowi Lichtenstein-Castelcornowi.

Pałac Arcybiskupi w Kromieryżu jest jednym z najważniejszych zabytków historycznych i kulturalnych wschodnich Moraw. Stojący w sercu miasta słynie z bezcennej galerii obrazów, która jest drugą co do ważności w Republice Czeskiej po Galerii Narodowej w Pradze. Znajdują się tam dzieła takich mistrzów jak Tycjan, Van Dyck czy Cranach Starszy. W pałacowej galerii można podziwiać bezcenny obraz „Apollo i Marsjasz” Tycjana, a w archiwum muzycznym unikatowe dzieła kompozytorów, w tym W.A. Mozarta.

Przestrzenie reprezentacyjne i mieszkalne zamku w Kromieryżu należą do najcenniejszych wnętrz zamkowych w Europie Środkowej. Bogato zdobione freski i malowidłami sufitowymi, stworzonymi przez wybitnych artystów barokowych, w tym Franza Antona Maulbertscha. Fantastycznie żywe i kolorowe przedstawiają sceny z mitologii, historii oraz Biblii. Można je można podziwiać przede wszystkim w Sali Tronowej, znanej też Salą Balową, oraz w Sali Sejmowej. Na uwagę zasługuje  również obszerne archiwum muzyczne i biblioteka z unikatowymi dziełamimiędzy innymi W.A. Mozarta.

W pałacu zapadały najważniejsze decyzje kształtujące historię Starego Kontynentu. W 1848 roku Pałac był tymczasową siedzibą austriackiego parlamentu, który w czasie Wiosny Ludów musiał uciekać z Wiednia. W 1885 spotkali się tam cesarz Austro-Węgier Franciszek Josef i car Rosji Aleksander III. Monarchowie dyskutowali o konflikcie na Bałkanach i próbach zbliżenia obu mocarstw. W czasie II wojny światowej wieża pałacowa została podpalona przez wycofujące się wojska niemieckie, jednak udało się ją uratować i odbudować.

Już w XX wieku Miloš Forman kręcił tam sceny do swojego filmu „Amadeusz”. Był także sceną dla innych produkcji, w tym serialu Netflixa „Cesarzowa”, czy międzynarodowych koprodukcji jak „Maria Teresa” czy „Królewska Afera”.

Pałac Arcybiskupi i kompleks ogrodów są dostępne w zależności od sezonu, za pośrednictwem kilku tras zwiedzania, które tematycznie prezentują poszczególne obszary zbiorów arcybiskupich. Generalnie w sezonie letnim (kwiecień-wrzesień) Pałac jest jest czynny od wtorku do niedzieli, a w sezonie zimowym (październik-marzec) bywa zamknięty lub czynny tylko w weekendy. Zwiedzanie pałacu odbywa się z przewodnikiem. A my Pałac zwiedzaliśmy na zaproszenie Centrali Ruchu Turystycznego Wschodnich Moraw.