Dodano: 23 lipca 2025 10:55

Z mapy miasta znika Kalkomania – ostatnia pamiątka porcelanowego dziedzictwa miasta

Tematy: anna nowakowska-ciuchera kalkomania

---

Z mapy Wałbrzycha znikają zabudowania Kalkomanii – zakładu produkującego niegdyś ozdobną kalkę na porcelanę, przede wszystkim dla fabryki Karla Tielscha. To ostatnia pamiątka porcelanowego dziedzictwa Wałbrzycha.

Wyburzenia rozpoczęły się na początku tygodnia. Prace trwają przede wszystkim wewnątrz kwartału zajmowanego przez byłą drukarnię. Wyburzane są budynki, które nie zostały wpisane na listę zabytków i nie stanowią wartości historycznej.

– Tam było kilkanaście wręcz budynków, które były wtórnymi nawarstwieniami, które powstały po ’45 roku, i na nie właściciel uzyskał pozwolenie na rozbiórkę. Pierwsze pozwolenie było wydane w 2018 roku i ono obejmowało około 10 budynków. To były takie drobne garaże, budynki po prostu służące obsłudze gospodarczej, przemysłowej. Natomiast w tym roku zostało wydane pozwolenie na rozbiórkę jednego budynku – mówi Anna Nowakowska, kierownik wałbrzyskiej delegatury Biura Konserwatora Zabytków.

Uspokaja jednocześnie, że ani willa biurowa przy ulicy Parkowej, ani najbardziej charakterystyczny, ikoniczny wręcz budynek Kalkomanii, stojący vis-à-vis dworca PKP Wałbrzych Miasto, nie zostaną wyburzone.

– Budynek przy Armii Krajowej, budynek dawnej Kalkomanii, jest bardzo charakterystycznym budynkiem w tym rejonie. Elewacja z czerwonej cegły, elementy tynkowane, duże okna. Jakby te duże okna zdradzają nam, że jest to budynek produkcyjny, bo gdyby one były ciut mniejsze, moglibyśmy go potraktować po prostu jako budynek mieszkalny. Powstał pod koniec XIX wieku, ale już wtedy widać w nim te elementy secesji, która – głównie w latach 1900–1915 – była najbardziej charakterystyczna.

A zakłady drukarskie Wundelicha, a po 1945 roku Wałbrzyskie Zakłady Graficzne „Kalkomania”, były jedynym producentem kalki ceramicznej metodą offsetowo-proszkową. Założone w 1896 roku, pracowały nieprzerwanie do początku XXI wieku. Nie przetrwały transformacji ustrojowej i zalewu taniej kalki z Chin. Zostały zamknięte w 2014 roku.