Archiwa: zabytki - Dziennik Wałbrzych

Cenny zabytek sakralny regionu znów zachwyci. Ruszyła konserwacja unikalnych fresków i ołtarzy

Agnieszka Pisarska — Wed, 09 Jul 2025 12:53:48 +0000

Kościół pw. Świętego Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny w Starych Bogaczowicach to jeden z najcenniejszych zabytków sakralnych regionu. Wzniesiony w latach 1685–1689 z inicjatywy opata cystersów z Krzeszowa. Świątynia zachowała bogate, wczesnobarokowe wyposażenie: rzeźbione ołtarze, ambonę z polichromiami, prospekt organowy z XVIII wieku. Wewnątrz znajduje się ołtarz główny z 1703 roku, przeniesiony z kościoła opackiego w Krzeszowie. Dziś ten zabytek przechodzi renowację.

– W ubiegłym roku udało się odnowić ambonę i prospekt organowy. Teraz trwa konserwacja trzech ołtarzy, które były w fatalnym stanie — mówi ks. Jacek Biernacki. — Udało się też odrestaurować jedną ze stacji drogi krzyżowej, a w planach jest odnowienie balustrad na chórze i dwunastu obrazów apostołów.

Prace obejmują nie tylko kościół parafialny, ale też pobliską kaplicę św. Anny, wzniesioną w 1736 roku na malowniczym wzgórzu. Kaplica słynie z fresków autorstwa Franza Heigla i wyjątkowego ołtarza głównego.

– Chcemy odnowić ołtarz i malowidła pokrywające ściany oraz kopułę. To wyjątkowe miejsce — opowiada proboszcz. — W lecie odprawiamy tam msze święte, a w czasie odpustu 26 lipca gromadzi się tam cała parafia. Wiele osób wybiera kaplicę na śluby czy chrzty — dodaje.

Nie lada wyzwaniem jest renowacja trzech bocznych ołtarzy: Świętego Michała Archanioła, Świętej Jadwigi i Matki Bożej.

– Ich stan był po prostu agonalny. Kiedy je demontowaliśmy, drewniane elementy odpadały. Teraz ołtarze są w pracowni konserwatorskiej w Chorzowie, gdzie przechodzą gruntowne złocenia i wzmacnianie konstrukcji — tłumaczy ks. Biernacki i podkreśla, że sam nic by nie zrobił. — Bez rady parafialnej, bez wsparcia pana wójta i ludzi, którzy chcą działać, nie byłoby to możliwe.

Prace są możliwe dzięki środkom pozyskanym z zewnętrznych dotacji.

fot. A. Pisarska/ Dziennik Wałbrzych

Artykuł Cenny zabytek sakralny regionu znów zachwyci. Ruszyła konserwacja unikalnych fresków i ołtarzy pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Dolny Śląsk. Chcą więcej pieniędzy na zabytki na Dolnym Śląsku

Agnieszka Pisarska — Tue, 14 Jan 2025 11:21:44 +0000

2 miliony złotych w budżecie Wojewody Dolnośląskiego na ratowanie zabytków to zdecydowanie za mało – uważa wojewódzki konserwator zabytków oraz parlamentarzyści z nowo powołanego parlamentarnego zespołu do ratowania zabytków Dolnego Śląska.

Ten temat poruszany był podczas spotkania parlamentarzystów i minister kultury i dziedzictwa narodowego Hanny Wróblewskiej w Stroniu Śląskim.

Jak powiedziała senator Barbara Zdrojewska – inicjatorka tego pomysłu – to wina algorytmu, według którego pieniądze na ten cel przyznawane są w sposób absolutnie nieproporcjonalny do liczby zabytków znajdujących się na terenie województwa.

– Dlatego takie województwa jak nasze, województwo Dolnośląskie, ale też inne, takie jak Opolszczyzna, Górny Śląsk i tak dalej, są poszkodowane, jeśli chodzi o rozdział pieniędzy – mówiła Barbara Zdrojewska dziennikarzom w Stroniu Śląskim.

Właśnie do zmiany tego algorytmu chcą doprowadzić parlamentarzyści z zespołu ds. ratowania zabytków na Dolnym Śląsku.

Zespół ma także dbać o to, żeby doprowadzić do szybkiej naprawy obiektów zniszczonych przez powódź. A jest o co walczyć.

– Na Dolnym Śląsku jest 240 obiektów, które są wpisane do Rejestru Zabytków, i 1200 obiektów, które są wpisane do miejskich gminnych ewidencji zabytków – wyjaśnia wojewoda dolnośląska Anna Żabska.

Zespół nie będzie zajmował się wyłącznie zabytkami uszkodzonymi w wyniku powodzi. Według danych przedstawionych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, na Dolnym Śląsku znajduje się 1/4 obiektów zabytkowych z terenu całego kraju.

Artykuł Dolny Śląsk. Chcą więcej pieniędzy na zabytki na Dolnym Śląsku pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Lewin Kłodzki – młodzi ludzie odnaleźli w ziemi ponad 150 historycznych artefaktów. Wśród znalezisk prawdziwe perełk

Agnieszka Pisarska — Tue, 25 Apr 2023 07:30:06 +0000

Aż 160 historycznych artefaktów odnaleźli podczas prac eksploracyjnych w okolicach Lewina Kłodzkiego dwaj młodzi eksploratorzy. Wśród wykopanych z ziemi rzeczy jest XVIII-wieczny pistolet i prawdziwa sensacja archeologiczna – pochodzący z XI wieku miecz rycerski. 160 zabytkowych przedmiotów wykopano w okolicach Lewina Kłodzkiego.

Wśród znalezionych rzeczy, które dokładnie skatalogowane i opisane w piątek przekazano służbom nadzoru konserwatorskiego, znajdują się guziki, nieśmiertelniki, drobne metalowe ozdoby i mnóstwo monet. Najcenniejsze dwa znaleziska to jednak pochodzący z XVIII wieku pistolet oraz liczący niemal 900 lat miecz rycerski.

–Ze względu na to, że on jest datowany na początek XI wieku, tutaj jakby wydarzenia historyczne mogą wskazywać na to, że pochodził z czasów, kiedy Chrobry mieszkał w Pradze i był królem Czeskim i w pewnym momencie musiał szybko uciekać, a Czesi tutaj jakby szykowali się na Chrobrego u kamiennych wrót– mówi Marek Kowalski, archeolog Wojewódzkiej Ochrony Zabytków we Wrocławiu delegatury w Wałbrzychu.

Tu należy wspomnieć, że o pozwolenie na prowadzenie badań za pomocą wykrywacza metali, młodzi ludzie zwrócili się z prośbą do Wojewódzkiego Urzędu Konserwatora Zabytków. Wszystkie prace, w szczególności te związane z wydobyciem miecza, były prowadzone pod jego ścisłym nadzorem.

–Tutaj można powiedzieć, że wzorcowo przechodziło, bo od samego wniosku i zgody właściciela terenu, po właściwie skomponowany program poszukiwań, dobry kontakt na bieżąco w trakcie poszukiwań. Zgłaszanie wyjścia w teren, zgłaszanie pytań w razie wątpliwości–dodaje archeolog. –Akurat tutaj te nasze tereny są bardzo ciekawe, więc gdzie byśmy nie poszli, jest duże prawdopodobieństwo, że zawsze znajdziemy coś ciekawego. Nie mamy konkretnego planu, konkretnych miejsc, mapy skarbów czy coś takiego, po prostu chodzimy po lesie i szukamy– mówi Konrad Oczkowski.

Dziś już wiadomo, że wszystkie odnalezione artefakty pozostaną w Lewinie Kłodzkim i zobaczyć je można w miejscowej izmie regionalnej. Sąd i policja, które z urzędy musiały się zając odnalezioną bronią także wyraziły na to zgodę. Miecz trafił na uniwersytet Wrocławski, gdzie poddany będzie szczegółowym badaniom. Te potrwają co najmniej dwa lata.

Miecz z XI wieku odnaleziony w okolicach Lewina Kłodzkiego. Fot. użyczone

Fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Artykuł Lewin Kłodzki – młodzi ludzie odnaleźli w ziemi ponad 150 historycznych artefaktów. Wśród znalezisk prawdziwe perełk pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

60 milionów złotych na ratowanie Kościoła Pokoju w Świdnicy

Jacek Zych — Mon, 13 Dec 2021 09:01:53 +0000

15 milionów Euro czyli około 60 milionów złotych – to kwota jakiej brakuje na dokończenie remontu Kościoła Pokoju w Świdnicy – największego drewnianego kościoła w Europie. 13 grudnia mija 20 rocznica wpisano go na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Z biskupem Waldemarem Pytlem – proboszczem świdnickiej świątyni rozmawiał Jacek Zych

Zawrotna suma 15 milionów Euro to kwota niezbędna do jednorazowego dokończenia remontu w barokowej świątyni. Do tej pory dzięki niebagatelnej sumie 20 milionów złotych pochodzących z Unii Europejskiej udało się wyremontować jej połowę. Tymczasem do zabezpieczenia pozostało wiele lóż, barokowych malowideł pokrywających wnętrze kościoła czy zabytkowych empor, których degradacja postępuje niemal z dnia na dzień

– Najbardziej Paląca potrzeba to kwestia zabezpieczenia stropów, które tam widzimy u góry. Dach mamy zabezpieczony, tutaj jest spokojnie, na całe szczęście, ponieważ to zrobiliśmy. Ale postępuje degradacja, Nam po prostu część kościoła zjada mały bandyta – kołatek. – powiedział biskup Waldemar Pytel.

Zabezpieczenie drewna przed zjadającym go kornikiem to niemal syzyfowa praca wymagająca jednorazowego nakładu olbrzymich środków. Prace prowadzone etapami nie przynoszą spektakularnych efektów – owad przenosi się z miejsca na miejsce:

– Trzeba wejść w strukturę drewna, trzeba wszystko odkazić, robić i tak dalej… to jest potrzebny czas, ale i potrzebne są środki finansowe, Tego się boimy, ponieważ skoro mamy jedną część już zrobioną. odkażoną, to patrzymy jak to wygląda jeśli chodzi o tą drugą część kościoła i boimy się, żeby ta degradacja nie postępowała.

Wybudowany w XVII wieku drewniany kościół pokoju w Świdnicy to Pomnik Historii, największa drewniana barokowa świątynia w Europie, jeden z siedmiu nowych cudów Polski według „National Geographic” 13 grudnia 2001 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Msze w świątyni odprawiane są nieprzerwanie od niemal 300 lat.

Biskup Waldemar Pytel, proboszcz parafii ewangelickiej w Świdnicy. Fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Kościół Pokoju w Świdnicy. Fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Artykuł 60 milionów złotych na ratowanie Kościoła Pokoju w Świdnicy pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Wałbrzych. Opuszczony szpital na Gaju na sprzedaż. Cena wywoławcza – ponad pół miliona złotych

Bartek Paulus — Mon, 15 Mar 2021 10:43:22 +0000

To nie pierwsza próba sprzedaży byłego szpitala dziecięcego. Najstarszy z budynków na liście pochodzi z 1920 roku. Powierzchnia użytkowa całego kompleksu wynosi blisko siedem tysięcy metrów kwadratowych. Obiekt od lat stoi pusty.

Kompleks na Gaju jest własnością Specjalistycznego Szpitala imienia doktora Alfreda Sokołowskiego, który właśnie wystawił obiekt na sprzedaż. Łączna powierzchnia byłego szpitala to 6667 metrów kwadratowych, zespół budynków znajduje się na działce o powierzchni ponad 25 tysięcy metrów kwadratowych.

Na sprzedaż wystawione zostały między innymi, pochodzący z 1933 roku budynek oddziału wewnętrznego, wybudowany w 1920 roku pawilon zakaźny i przychodnia neurologiczna, obiekt administracji, laboratoriów i apteki z 1965 roku, prosektorium z 1935 roku, garaże, magazyny, a nawet podziemny schron.

Kompleks wyceniony został przez rzeczoznawcę na 560 tysięcy złotych. Nabywca musiałby pokryć także podatek od nieruchomości za miniony rok w wysokości blisko 26 tysięcy złotych.

Szpital na Gaju został wybudowany w 1895 roku. Po II wojnie światowej był wykorzystywany przez Armię Czerwoną. Potem służył jako placówka ginekologiczno-położnicza. Pod koniec lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku przemianowano go na Specjalistyczny Zespół Opieki nad Matką i Dzieckiem. Placówkę zlikwidowano w 2003 roku. Próby sprzedaży kompleksu podejmowano między innymi w 2010 i 2018 roku.

Były zakaźny szpital dziecięcy przy ulicy Moniuszki w Wałbrzychu. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Artykuł Wałbrzych. Opuszczony szpital na Gaju na sprzedaż. Cena wywoławcza – ponad pół miliona złotych pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Wałbrzych. Chcą ratować Mauzoleum na Nowym Mieście. Są pierwsze ustalenia

Bartek Paulus — Tue, 26 Jan 2021 13:38:39 +0000

Rok temu apel o podjęcie działań, które uchronią Mauzoleum od postępującej degradacji do prezydenta Wałbrzycha złożyli pasjonaci historii. Pod dokumentem podpisali się mieszkańcy regionu, miłośnicy zabytków, dziennikarze i blogerzy. Po roku zabiegów są pierwsze ustalenia w tej sprawie.

Autorzy apelu przypominają, że to unikatowe miejsce w skali kraju i chcą walczyć z panującym stereotypem, że to „nazistowska świątynia”. Do władz miasta zaapelowali o podjęcie działań, które przerwą degradację obiektu. Jednocześnie zadeklarowali chęć organizacji akcji sprzątania Mauzoleum i jego okolicy. Wszystkie angażujące się w sprawę osoby są wolontariuszami.

– Zorganizowała się grupa czternastu osób, które chcą się angażować w sprawę ratowania Mauzoleum. Działamy, rozmawiamy – przyznaje Krzysztof Krzyżanowski, jeden ze współautorów petycji do miasta.

Dzięki dotychczasowym rozmowom z miastem, ale także z władzami Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej imienia Angelusa Silesiusa zarysował się plan organizacji konferencji naukowej, dotyczącej budowli. Może do niej dojść, gdy tylko pozwolą na to obowiązujące regulacje, wynikające z pandemii koronawirusa.

Wszystko wskazuje jednak na to, że za zgodą i przy wsparciu miasta mogłaby być zorganizowana akcja sprzątania tej okolicy. Udział w niej na mediach społecznościowych już deklarują osoby, które nie są bezpośrednio zaangażowane w sprawę. Jest także szansa na to, że przy Mauzoleum stanie specjalna tablica informacyjna. Rozmowy w tej sprawie trwają. Jej treść będzie uzgodniona z konserwatorem zabytków.

Przypomnijmy, Mauzoleum na Nowym Mieście w latach od 1936 do 1938 budowała lokalna społeczność z inicjatywy Niemieckiego Związku Ludowego Opieki nad Grobami. Budowla miała upamiętnić 170 tysięcy Ślązaków, którzy zginęli podczas I wojny światowej. Poświęcona był także ofiarom wypadków w miejscowych kopalniach.

To obecnie jedyny, tego typu obiekt w Polsce. Kwadratowa budowla o wymiarach 24 na 27 metrów ma 6 metrów wysokości. Na jej dziedziniec prowadzą wąskie schody. Dziś wnętrze obiektu jest niedostępne.

Mauzoleum w Wałbrzychu 24.01.2020 fot. Dziennik Wałbrzych

Artykuł Wałbrzych. Chcą ratować Mauzoleum na Nowym Mieście. Są pierwsze ustalenia pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Do renesansowej warowni wraca życie. To będzie prawdziwa gratka!

Jacek Zych — Tue, 26 Jan 2021 08:14:46 +0000

Po niemal 100 latach popadania w ruinę do ząbkowickiego zamku powoli wraca życie. Rozpoczęły się prace przy adaptacji pomieszczeń w budynku bramnym stojącej w samym centrum Ząbkowic Ślaskich renesansowej budowli.

Prace trwają na tak w budynku bramnym jak i na dziedzińcu zamku. To już drugi etap prac, w ramach których zabezpieczono grożące zawaleniem mury warowni, wieżę bramną i basteję. Teraz do ostatnich ocalałych zamkowych pomieszczeń wróci życie: Mów burmistrz Ząbkowic Śląski Marcin Orzeszek:

– Obecnie zamek to zabezpieczone ruiny, częściowo, jak wieża bramna, czyli główna wieża zamku z oknami i zabezpieczonymi pomieszczeniami w środku, teraz chcemy zrobić tam miejsca wystawiennicze oraz na różnego rodzaju koncerty i spotkania.

Zamek od dziesięcioleci nie był użytkowany. Pieniądze na jego renowację udało się pozyskać z polsko-czeskiego projektu. Prace pochłoną niebagatelną kwotę 4 mln 400 tys i mają potrwać do marca przyszłego roku.

– Narazie chcemy udostępnić to turystom i mieszkańcom, czyli trochę się pocieszyć nim. A w tych miejscach w ktrórych można, czyli nie będzie to kolidowało ze zwiedzaniem chcemy prowadzić kolejne prace.

Wybudowany w XIV wieku ząbkowicki zamek nie miał szczęścia. Leżąca na Sudeckim Szlaku Handlowym warownia przez stulecia opierała się najazdom i podbojom. Po wielkim pożarze pod koniec XVIII wieku została opuszczona.

Warto wspomnieć, że Ząbkowice, do 1945 Frankenstein były prawdopodobnie inspiracją dla Merry Shelley przy pisaniu powieści o tym samym tytule. Autorkę zainspirować miała sięgająca XVII wieku historia Ząbkowickich grabarzy, bezczeszczących zwłoki. Za swoje czyny, które sprowadzić miały na miasto epidemię czarnej ospy zostali osądzeni, poddani torturom i straceni. Historię Frankensteina – miejscowości oraz fikcyjnej postaci z powieści poznać można w miejscowym muzeum.

Ruiny renesansowego zamku w Ząbkowicach Śląskich. Fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Artykuł Do renesansowej warowni wraca życie. To będzie prawdziwa gratka! pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Świebodzice. Ponad trzystuletni sarkofag odrestaurowany. Trumna to unikat w skali europejskiej [VIDEO+FOTO]

Bartek Paulus — Fri, 18 Dec 2020 07:11:31 +0000

Blisko dwieście tysięcy złotych kosztowało odrestaurowanie ponad trzystuletniego sarkofagu hrabiego Jana Henryka I von Hochberg. Trumna znajduje się w kaplicy Hochbergów przy parafii pod wezwaniem Świętego Mikołaja w Świebodzicach. To drugi, odrestaurowany sarkofag. W sumie takich obiektów jest w tym miejscu aż dziesięć. To unikaty w skali europejskiej.

Sześć lat temu pod pomieszczeniem, które wykorzystywane było jako magazynek odkryto podziemia, w których znajdowało się dziesięć sarkofagów rodziny Hochbergów. Trumny były w fatalnym stanie. Do dziś udało się odrestaurować dwie z nich.

Odrestaurowanie pierwszego, miedzianego sarkofagu kosztowało blisko sto tysięcy złotych. Oba sarkofagi były w fatalnym stanie. To efekt warunków, w jakich były przechowywane przez kilkaset lat.

Prace trzeba było rozpocząć od przywrócenia sarkofagom pierwotnych kształtów.

– Podstawowym zagadnieniem było doprowadzenie ich do pierwotnych kształtów, ponieważ były bardzo odkształcone, powyginane, a także były pokryte grubą warstwą tlenków cyny – mówi Tomasz Trzos, konserwator dzieł sztuki.

Obecnie odrestaurowany sarkofag jest miedziany. Drugi, odrestaurowany wcześniej został wykonany z cyny. Świebodzicki kościół Świętego Mikołaja to najstarsza nekropolia Hochbergów.

– Przedstawiciele tej rodziny są tutaj chowani od XVI wieku, a dzisiaj mieliśmy możliwość podziwiania pięknie odrestaurowanej trumny cynkowej Jana Henryka I, który żył w XVII wieku – mówi Mateusz Mykytyszyn, prezes Fundacji Księżnej Daisy von Pless.

To Henryk I uzyskał dla swojej rodziny tytuł baronów, a później hrabiów. Dziesięć sarkofagów rodziny Hochbergów znajduje się pod kryptą. Kolejne mogą być pod ołtarzem w kościele.

To w Świebodzicach spoczywali potomkowie rodu do lat osiemdziesiątych XIX wieku. Wówczas dopiero zapadła decyzja o powołaniu mauzoleum w pobliżu Zamku Książ.

Szczątki z odrestaurowanych trumien są poddawane badaniom i w przyszłości mają wrócić do sarkofagów.

Odrestaurowany w Świebodzicach sarkofag to unikat w skali europejskiej. W całej Europie znajduje się niespełna dwieście pięćdziesiąt takich obiektów, przyznają specjaliści.

Odrestaurowany sarkofag Jana Henryka I von Hochberg w Świebodzicach fot. Dziennik Wałbrzych

Artykuł Świebodzice. Ponad trzystuletni sarkofag odrestaurowany. Trumna to unikat w skali europejskiej [VIDEO+FOTO] pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Strzegom. Trwa rewitalizacja górującego nad miastem Fortu Gaj

Bartek Paulus — Wed, 02 Dec 2020 06:14:31 +0000

Prace potrwają rok. Miejsce, które przed laty cieszyło się ogromną popularnością wśród mieszkańców ponownie ma tętnić życiem. Pojawi się tutaj amfiteatr, alejki do spacerów czy miejsce na grilla. Projekt pochłonie blisko cztery i pół miliona złotych.

W ostatnich latach górujący nad miastem Fort Gaj popadał w ruinę, choć wielu mieszkańców ma z tym miejscem bardzo dobre wspomnienia.

– Wielu mieszkańców wspomina, jak tam spotykali się na randkach, chodzili na wagary. Był to piękny teren, niestety przez niektórych mieszkańców Strzegomia bardzo zniszczony. Został zaniedbany do tego stopnia, że tam trudno było wejść – mówi Zbigniew Suchyta, burmistrz Strzegomia.

Miasto dostało dwa miliony złotych z Funduszu Inwestycji Samorządowych i zdecydowano by pieniądze przeznaczyć na rewitalizacje fortu. Cała inwestycja pochłonie blisko cztery i pół miliona złotych i potrwa blisko rok.

W tej chwili trwa remont murów. Odnowione zostaną alejki, pojawi się również nowa roślinność. Teren będzie w przyszłości także monitorowany.

– Powstanie też mały amfiteatr, pomieszczenia gospodarcze, dużo miejsca do spacerów, fontanna będzie uruchomiona, będzie miejsce do grillowania, miejsca na ognisko, gdzie będzie mogła rodzina czy znajomi przyjść – dodaje burmistrz Strzegomia.

To pierwszy etap rewitalizacji ruin znajdujących się na wzgórzu. W drugim miasto planuje rewitalizację baszty – wiatraka. Mają w nim powstać wieża widokowa i niewielkie muzeum.

Rewitalizowany fort nie był w przeszłości tego typu budowlą. Na wzgórzu znajdowały się zabudowania gospodarcze jednego z mieszkańców Strzegomia. Charakterystyczna „baszta” to dawny wiatrak.

Rewitalizacja Fortu Gaj w Strzegomiu fot. Dziennik Wałbrzych

Artykuł Strzegom. Trwa rewitalizacja górującego nad miastem Fortu Gaj pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Zamek Książ. Będzie remont fragmentu muru okalającego zabytek

Bartek Paulus — Thu, 10 Sep 2020 07:41:09 +0000

Remontu doczeka się mur okalający Zamek Książ w Wałbrzychu od strony północnej. W planie jest naprawa konstrukcji i wymiana dachówki. Prace pochłoną 30 tysięcy euro.

Mur nie jest w najlepszym stanie. Prace obejmą drewnianą konstrukcję zadaszenia korony i wymianę dachówki. To ważne miejsce, bo okolice tej części zabytku od dwóch lat, czyli od momentu uruchomienia pawilonu prowadzącego do zamkowych podziemi są oblegane przez turystów.

Co ciekawe, po zakończeniu prac turyści będą mogli spacerować po koronie muru. Prace zakładają bowiem także wymianę konstrukcji ściany szachulcowej, drzwi przejściowych przez mur i schodów wejściowych na galerię.

Remont to część projektu „Barok nie umiera”, łączący barokowy szpital Kuks w Czechach i Zamek Książ. Oba obiekty mają w przyszłości wzajemnie się promować. W ramach tego projektu w Kuksie powstanie odlew z brązu w skali jeden do dziesięciu Szopki Brauna, który zostanie umieszczony przy informacji turystycznej. Miniatura tej rzeźby będzie promowała także zabytek w Zamku Książ.

Zamek Książ w Wałbrzychu. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Zamek Książ, mur północny. fot. użyczone / Zamek Książ

Zamek Książ w Wałbrzychu. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Artykuł Zamek Książ. Będzie remont fragmentu muru okalającego zabytek pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Filmowcy na moście Pilchowickim. Zdjęcia ruszą za tydzień

Bartek Paulus — Tue, 11 Aug 2020 06:51:09 +0000

O moście Pilchowickim mówiły w ostatnim czasie media na całym świecie. To efekt zamieszania wokół planów twórców kolejnej części „Mission Impossible”. Według nieoficjalnych informacji, Amerykanie mieli wykorzystać most jako plan filmowy, ale miało to się wiązać z wysadzeniem obiektu. Tymczasem za tydzień na moście ruszą zdjęcia do polskiej produkcji. Jan Jakub Kolski, jej reżyser zapowiada, że polska ekipa nie zamierza niszczyć przeprawy.

Zdjęcia do produkcji „Republika Dzieci” rozpoczną się już dziś, na samym moście filmowcy pojawią się jednak dopiero za tydzień.

Dziś i jutro filmowcy pojawią się w Siedlęcinie i Strzyżowicach. Od czwartku do niedzieli zdjęcia planowane są na zaporze w Pilchowicach. Dopiero w poniedziałek ekipa pojawi się na moście. W tych dniach będzie utrudnione wejście na zaporę, mieszkańcy muszą się liczyć także z utrudnieniami na niektórych drogach.

– Będziemy bardzo wdzięczni za pomoc i wyrozumiałość w kwestii utrudnionych dostępów. Prosimy również o nie łączenie tej produkcji ze słynną już amerykańską produkcją. Nasze działania na Moście Kolejowym odbędą się bez szkód dla obiektu, a wszelkie efekty zostaną dodane w postprodukcji jako efekty specjalne. Most zostanie przywrócony do stanu pierwotnego po zakończonych działaniach – apeluje na swoim FB Artur Zych, burmistrz Wlenia.

„Republika Dzieci” to familijno-przygodowa produkcja, za którą odpowiada Centrala Distribution i wrocławskie Centrum Technologii Audiowizualnych.

Przypomnijmy, o moście Pilchowickim zrobiło się głośno kilka miesięcy temu, gdy na jaw wyszły plany amerykańskich filmowców związane z planami nakręcenia sceny, w której most miałby być wysadzony. Od tego czasu rozpoczęła się procedura wpisania ponad stuletniej przeprawy na listę zabytków.

Pilichowice. Stacja kolejowa i wiadukt kolejowy. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Artykuł Filmowcy na moście Pilchowickim. Zdjęcia ruszą za tydzień pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Zamek w Roztoce dostępny dla turystów. To tu miał być ukryty nazistowski skarb

Bartek Paulus — Fri, 24 Jul 2020 13:45:24 +0000

To tu, jak informowaliśmy kilka tygodni temu, zdaniem części pasjonatów historii naziści w czasie drugiej wojny światowej mieli ukryć 28 ton złota. Od trzech lat Zamek w Roztoce ma nowych właścicieli. Państwo Śnieżek przyjechali na Dolny Śląsk z Pomorza w poszukiwaniu marmuru. Przez przypadek trafili do Roztoki i zakochali się w byłej rezydencji Hochbergów. Kupili zamek, chcą ratować zabytek i pokazywać go turystom z całego świata. W planach są także koncerty i spotkania autorskie.

W malowniczo położonym obiekcie od roku trwają prace remontowe. To dzięki nim do wnętrz zamku mogą wchodzić już turyści. To jednak dopiero początek planów nowych właścicieli.

– W tej chwili trwają prace rewitalizacyjne i badania archeologiczne, związane z tym, że czyścimy teren wokół zamku. Cały czas planujemy także wydarzenia kulturalne. Dziewiątego sierpnia odbędzie się wyjątkowy koncert, ponieważ po stu latach w murach Roztoki będzie można usłyszeć muzykę Bolka Hochberga, który był znanym w XIX wieku kompozytorem – mówi Katarzyna Sielicka, dyrektor Muzeum Zamek Roztoka.

W planach jest także piknik pasjonatów historii i poszukiwaczy skarbów. W czasie tego spotkania detektoryści z całej Polski legalnie, pod nadzorem archeologów będą mogli szukać skarbów na terenie zamkowego parku. W Roztoce mają być organizowane także spotkania autorskie.

Od początku lipca Zamek w Roztoce jest dostępny także dla turystów. W piątki zwiedzanie jest możliwe o godzinie osiemnastej. W soboty i niedziele o czternastej i szesnastej.

Właścicielami zamku trzy lata temu zostali biznesmeni z Pomorza, którzy przyjechali na Dolny Śląsk by kupić marmur w Strzegomiu. Zabłądzili na drodze i tak trafili do Roztoki. Zachwyceni zamkiem postanowili go kupić i rozpocząć prace zmierzające do jego uratowania.

– Widzimy co się wkoło dzieje, że większość obiektów ginie. My chcemy odtworzyć to, co zostało zapomniane. Ta historią z Roztoką rozpoczęła się od ratowania poprzedniego zabytku, który udało nam się odrestaurować na obrzeżach Szczecina, Pałac Rajkowo – mówi Arkadiusz Śnieżek, właściciel zamku.

Prace przy przywracaniu świetności zamkowi mogą potrwać wiele lat, ale pewne jest to, że jest co ratować.

– Stan techniczny zamku jest relatywnie dobry, ponieważ zabytek jest zadaszony, mury są suche, jest dużo oryginalnego wyposażenia z XIX wieku. To są praktycznie wszystkie zachowane wnętrza, w których zachowane są kominki, posadzki. Jest również XVIII wieczny, barokowy fresk na dużej sali – przyznaje Sielicka.

O Zamku w Roztoce kilka tygodni temu pisał brytyjski Daily Mail. Mowa była o wartym dziś nawet miliard funtów skarbie, który miał być ukryty właśnie pod tym zabytkiem. Dziennik powołał się na tajemniczy pamiętnik oficera SS, który jest w posiadaniu Polsko-Niemieckiej Fundacji Śląski Pomost. To tak zwane „dzienniki wojenne”.

Poszukiwania ukrytego kilkadziesiąt metrów pod ziemią skarbu były by dziś spory wyzwaniem i ostateczna decyzja należy do odpowiednich służb. Przedstawiciele zamku są jednak otwarci na współpracę. Warto także pamiętać, że w czasie II wojny światowej do Roztoki rzeczywiście trafiły dzieła sztuki.

– Od 1943 do 1945 roku przechowywane były tutaj obrazy z Państwowego Muzeum Sztuk Pięknych we Wrocławiu, archiwalia, zbiory biblioteczne. Hrabia Hochberg przeznaczył na ten cel pomieszczenia parteru. Profesor Günther Grundmann ewakuował te dobra jeszcze w lutym 45 roku, wywoził stąd obrazy. Natomiast nie wywiózł wszystkich, ponieważ po wojnie, w jednej z oranżerii w ogrodzie, za boazerią odnaleziono jeszcze cykl dwunastu obrazów Giovanni Pinottiego, które obecnie znajdują się w Brzegu – dodaje dyrektor Muzeum Zamek Roztoka.

Zamek w Roztoce. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Zamek w Roztoce. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Artykuł Zamek w Roztoce dostępny dla turystów. To tu miał być ukryty nazistowski skarb pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Wałbrzych. Pasjonaci apelowali o ratowanie Mauzoleum na Nowym Mieście. Prezydent odpowiada: w ciągu kilku miesięcy może pojawić się koncepcja

Bartek Paulus — Mon, 03 Feb 2020 21:00:53 +0000

O zabezpieczenie przed dalszą dewastacją wybudowanego w latach trzydziestych na Nowym Mieście w Wałbrzychu Mauzoleum apelują do prezydenta Wałbrzycha pasjonaci historii, eksploratorzy, dziennikarze i blogerzy turystyczni. Apel trafił do ratusza w ubiegłym tygodniu. Roman Szełemej przyznaje, to nie pierwsza taka inicjatywa. Historia tego obiektu jest jednak bardzo trudna.

O inicjatywie grupy pasjonatów pisaliśmy 24 stycznia. Tego dnia do wałbrzyskiego magistratu trafił apel o zabezpieczenie obiektu, aby nie dochodziło do jego dalszej degradacji.

To nie pierwszy tego typu apel, który trafił do wałbrzyskiego magistratu – przyznaje Roman Szełemej. W ostatnich latach pojawiły się nawet koncepcje zagospodarowania tego miejsca.

– W naszej ocenie jest to jeden z tych wątków naszej historii, który powinien w sposób mądry być przez nas uporządkowany, a nawet, w swego rodzaju atrakcyjności historycznej wykorzystany, ale wątek ten jest bardzo trudny – przyznaje Szełemej.

Prezydent Wałbrzycha zwraca uwagę, że ten obiekt wiąże się z mroczną historią świata, miasta, czyli do czasów nazistowskich.

– Trudno, żebyśmy byli admiratorami nawet takiego obiektu o charakterze unikatowym – dodaje prezydent Wałbrzycha.

Włodarz przypomina, że podobne obiekty w Europie zostały po wojnie zniszczone. Zwraca także uwagę, że zagospodarowanie takiego miejsca, dewastowanego od samej wojny, wiąże się ze sporymi kosztami. Tu pojawia się sprawa skąd wziąć na to pieniądze. Roman Szełemej zaznacza, że w mieście są ważniejsze potrzeby.

Jaki los czeka zatem mauzoleum? W ubiegłym roku to miasta trafiła nowatorska koncepcja zagospodarowania tego terenu, jak przyznaje prezydent, nawiązująca wręcz do tradycji pacyfistycznych.

– To była ciekawa propozycja. My nad nią pracujemy. Ta propozycja pasjonatów historii, przewodników, odkrywców ma charakter mało konkretny, ale nie wymagam tego od nich. Mogę powiedzieć, że będziemy kontynuować dyskusję. Próbujemy skanalizować te pomysły, te propozycje, właśnie w taki sposób, aby one uwzględniały te wątpliwości, dylematy, które wiążą się z tym miejscem, jego historią, ideą. Przecież to było miejsce pamięci ofiar po stronie nazistowskiej – dodaje Roman Szełemej.

Prezydent Wałbrzycha zapewnia jednak, że w najbliższych miesiącach może pojawić się propozycja zagospodarowania mauzoleum. Dodaje jednak, że nie jest to priorytet miasta.

Mauzoleum w Wałbrzychu 24.01.2020 fot. Dziennik Wałbrzych

Artykuł Wałbrzych. Pasjonaci apelowali o ratowanie Mauzoleum na Nowym Mieście. Prezydent odpowiada: w ciągu kilku miesięcy może pojawić się koncepcja pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Wałbrzych. Chcą ratować Mauzoleum na Nowym Mieście. Tłumaczą, to unikatowy zabytek, choć z trudną historią

Bartek Paulus — Fri, 24 Jan 2020 15:11:03 +0000

Apel o podjęcie działań, które uchronią Mauzoleum w Wałbrzychu od postępującej degradacji adresowany jest do prezydenta miasta. Dokument został już złożony w urzędzie. Podpisali się pod nim mieszkańcy Dolnego Śląska, miłośnicy zabytków, dziennikarze i blogerzy. Autorzy apelu przypominają, że to unikatowe miejsce w skali kraju i chcą walczyć z panującym stereotypem, że to „nazistowska świątynia”.

Mauzoleum w latach od 1936 do 1938 zbudowała lokalna społeczność z inicjatywy Niemieckiego Związku Ludowego Opieki nad Grobami”. Budowla miała upamiętniać 170 tysięcy Ślązaków, którzy zginęli podczas I wojny światowej. Poświęcona była także ofiarom wypadków w miejscowych kopalniach.

Inicjatorzy apelu, który zajmują się historią tego miejsca przyznają, że to unikatowe miejsce w skali kraju.

– Chcielibyśmy powalczyć z negatywnymi skojarzeniami, które wokół tego obiektu narosły i zwrócić uwagę na jego niezwykłe walory architektoniczne i historię, która łatwa nie była, ale jej nie zmienimy – przyznaje Krzysztof Krzyżanowski z miesięcznika „Odkrywca”.

To obecnie jedyny, tego typu obiekt w Polsce. Kwadratowa budowla o wymiarach 24 na 27 metrów ma 6 metrów wysokości. Na jej dziedziniec prowadzą wąskie, dziś zamurowane drzwi.

Autorzy apelu mają świadomość, że miejsce to powstało w okresie, gdy ruch narodowo-socjalistyczny dochodził do władzy.

– Tego nie zmienimy, ale chciałem zwrócić uwagę, że przecież wiele obiektów na terenie Wałbrzycha z tą historią niezbyt szczęśliwą jest związane. Takie obiekty jaka Hala Stulecia we Wrocławiu, tam też wisiały flagi ze swastyką, a obiekt jest hitem turystycznym wpisanym na listę UNESCO. Podobnie Zamek Książ. Tych kolei losów nie zmienimy, natomiast unikalność tej budowli powinna naszym zdaniem być co najmniej zachowana – dodaje Krzyżanowski.

Inicjatorzy akcji apelują o działania, które uchronią ten obiekt przed dalszą degradacją. Z drugiej strony sami deklarują chęć organizacji czy uczestnictwa w akcjach uporządkowania terenu czy przygotowania tablic informacyjnych.

– To jest miejsce nierozerwalnie związane z miastem. Kiedyś było kojarzone w dobrym kontekście. Po wojnie odbywały się tam festyny. Dzieci bawiły się na terenie przy mauzoleum, było też święto latawca. Ja to miejsce znam od dzieciństwa, od lat 60. To mógłby być pomnik historii – przyznaje Tomasz Jurek.

Pod apelem podpisało się osiem osób i dwie organizacje. To miłośnicy historii, dziennikarze czy blogerzy promujący region. Autorzy dokumenty chcą spotkać się z prezydentem Wałbrzycha i porozmawiać o swoich pomysłach.

Do sprawy będziemy wracać.

Mauzoleum w Wałbrzychu 24.01.2020 fot. Dziennik Wałbrzych

Artykuł Wałbrzych. Chcą ratować Mauzoleum na Nowym Mieście. Tłumaczą, to unikatowy zabytek, choć z trudną historią pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Blisko 300 letnie freski miały być „złotym pociągiem” Kłodzka. Dziś brakuje pieniędzy na ich ratowanie. Społecznicy chcą zebrać 900 tysięcy złotych

Bartek Paulus — Thu, 18 Jul 2019 09:27:42 +0000

– Minęło kilka lat. Emocje trochę już opadły. Udało nam się wiele zrobić przez ten czas. Natomiast w tym roku stanęliśmy pod ścianą. Nie mamy pieniędzy – mówi Henryka Szczepanowska, która od początku angażuje się w ratowanie kłodzkich fresków. Liczące ponad 300 lat freski w kościele świętych Jerzego i Wojciecha w Kłodzku odkryto cztery lata temu. Dziś mieszkańcy, którzy zaangażowali się w ich ratowanie chcą zebrać 900 tysięcy złotych.

Do tej pory przeprowadzono między innymi badania odkrywkowe, ekspertyzy, opracowania naukowe, przygotowano cały program konserwatorski. W ubiegłym roku udało się zrealizować pierwszy etap prac konserwatorskich w kaplicy świętego Antoniego, gdzie znajdują się freski.

Odkryte zostały spod powłok malarskich malowidła. Ich autor wciąż nie jest znany, choć pewne podejrzenia już są.

W tym roku Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie przyznało jednak dofinansowania na dalszy etap prac.

– Te malowidła odkryte będą traciły na wartości, gdy nie zostaną w odpowiedni sposób zabezpieczone – dodaje Henryka Szczepanowska.

Osoby zaangażowane w akcję ratowania malowideł uruchomiły w internecie zbiórkę na portalu zrzutka.pl. Chcą zebrać 900 tysięcy złotych. Przyznają jednak, że przyda się każda kwota.

– Będziemy szczęśliwi jeżeli zbierzemy jakiekolwiek pieniądze, żeby rozpocząć prace zabezpieczające. Prace rozkładają się na wiele lat. Będziemy potrzebowali pewnie kilku milionów złotych, myślę, że koło 3 milionów, aby te prace kontynuować. Są to koszty chociażby wynajmu rusztowania, które stoi w kościele – mówi Szczepanowska.

Co ważne, kościołem zarządzają siostry Klaryski, które należą do zakonu jałmużniczego, a do świątyni, w związku z tym, że część jest zastawiona rusztowaniami przychodzi coraz mniej wiernych, którzy mogli by wesprzeć ratowanie malowideł.

W akcji ratowania biorą udział głównie studenci, a praca jest bardzo mozolna.

– W trakcie godziny potrafią oczyścić dwa centymetry kwadratowe powierzchni. Te środki potrzebne są ogromne, ale także jest potrzebny taki rodzaj innego myślenia o tym, jakie tutaj zabytki, z jaką klasą zabytków mamy do czynienia – mówi Mieczysław Kowalcze.

Freski odkryte w kościele sióstr klarysek w Kłodzku. fot. użyczona / Henryka Szczepanowska

Artykuł Blisko 300 letnie freski miały być „złotym pociągiem” Kłodzka. Dziś brakuje pieniędzy na ich ratowanie. Społecznicy chcą zebrać 900 tysięcy złotych pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

2 mln od wojewody na zabytki. Dla Wałbrzycha tylko 60 tysięcy

Bartek Paulus — Wed, 17 Apr 2019 08:28:46 +0000

Dotacje na dofinansowanie prac konserwatorskich, remontowych czy robót budowlanych trafiły do czterdziestu czterech obiektów w regionie. W Wałbrzychu na pomoc może liczyć tylko jeden zabytek. Pieniądze pomogą jednak także w pracach przy zabytkach w okolicy, które wałbrzyszanie dobrze znają.

Do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków wpłynęło w tym roku 205 projektów. Wnioskowano w nich o blisko 30 mln złotych. Dokumenty oceniono pod względem formalnym, a później w terenie sprawdzono, czy dany zabytek potrzebuje pomocy i w jakiej mierze. Ostatecznie wsparcie przyznano 44 projektom.

W Wałbrzychu 60 tysięcy złotych na remont ścian ryglowych kościoła otrzymała parafia pod wezwaniem świętego Józefa Oblubieńca. Finansowa pomoc trafi także do okolicznych zabytków. 50 tysięcy złotych otrzyma parafia pod wezwaniem świętego Jerzego na konserwację balustrad empor kościoła.

Kwotą 30 tysięcy złotych wsparto projekt konserwacji malowideł ściennych kościoła pod wezwaniem świętego Mikołaja, o tych polichromiach wielokrotnie pisaliśmy na łamach Dziennika Wałbrzych. 80 tysięcy złotych to dofinansowanie na odbudowę i remont górnych partii ścian budynku dawnego Sanatorium „Grunwald” w Sokołowsku, a 50 tysięcy na remont dachu pałacu w Strudze.

W Świdnicy wsparcie przyznano dwóm projektom, 50 tysięcy złotych przeznaczono na konserwację ołtarza głównego z kościoła pod wezwaniem świętego Stanisława B.M. i świętego Wacława M. oraz 50 tysięcy na konserwację loży cechowej poszewników w Kościele Pokoju.

W budżecie znaleziono także pieniądze na pomoc pocysterskiemu kompleksowi klasztornemu w Lubiążu. Trafi tam 80 tysięcy złotych, które pomogą w realizacji dwóch zadań: gazowania zawartości pomieszczenia, w którym przechowywane są stropy Wilmanna oraz konserwację pięciu obrazów, elementów wspomnianych stropów.

Artykuł 2 mln od wojewody na zabytki. Dla Wałbrzycha tylko 60 tysięcy pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Kropla w morzu potrzeb. 5 mln złotych na zabytki od marszałka

Bartek Paulus — Tue, 02 Apr 2019 05:55:07 +0000

Choć kwota niewielka, to jej część trafi także do Wałbrzycha i właścicieli zabytków w powiecie wałbrzyskim. O dofinansowanie starało się w sumie blisko 300 obiektów, a łączna kwota z wniosków wyniosła ponad 32 miliony złotych. Ostatecznie pieniądze trafią do niespełna 150 obiektów, a do podziału jest zaledwie 5 mln złotych.

Pieniądze od marszałka przeznaczane są na renowację i najpilniejsze prace konserwatorskie.

– Warto powiedzieć, że w sumie na Dolnym Śląsku jest ponad 7 700 obiektów. Jeżeli pomagamy w tym roku 146 obiektom, to tu widać skalę, w którym miejscu jesteśmy. Będziemy zabiegać o to, żeby w przyszłym roku można było jeszcze większą kwotę przeznaczyć – mówi Michał Bobowiec, członek zarządu województwa.

Na liście dofinansowanych projektów znalazły się dwie inwestycje z Wałbrzycha. 60 tysięcy złotych trafi na trzeci etap prac ratowniczych i konserwatorskich wieży głównej kolegiaty Aniołów Stróżów. 35 tysięcy złotych otrzyma parafia pod wezwaniem Świętej Anny na remont tynków elewacji zewnętrznej i naprawę spękań ścian.

Pieniądze trafią także do Głuszycy, gdzie 35 tysięcy złotych przeznaczonych zostanie na remont dachu kościoła oraz wieży w kościele pod wezwaniem NMP Wniebowziętej w Głuszycy Górnej. 60 tysięcy złotych otrzyma Twierdza w Srebrnej Górze na wzmocnienie stropu bastionu i odtworzenie stolarki okiennej. Drugie tyle trafi na zabezpieczenie murów dziedzińca.

Szczęście uśmiechnęło się także do parafii pod wezwaniem świętego Józefa Oblubieńca NMP w Starych Bogaczowicach. Parafia otrzyma 35 tysięcy złotych na konserwację prospektu organowego. O pięć tysięcy mniej otrzyma Fundacja Pałac Struga w Strudze na prace ratunkowe wynikające z zawalenia się kopuły sali balowej w miejscowym pałacu.

Artykuł Kropla w morzu potrzeb. 5 mln złotych na zabytki od marszałka pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.