Archiwa: piotr lewandowski - Dziennik Wałbrzych

Góry Sowie. Czy cmentarz ofiar faszyzmu to fejk? Na to pytanie próbują odpowiedzieć polscy i czescy naukowcy

Agnieszka Pisarska — Fri, 17 Apr 2026 09:10:27 +0000

W Górach Sowich, w miejscowości Kolce, naukowcy z Polski i Czech prowadzą badania na cmentarzu ofiar faszyzmu. To część dużego projektu Czeskiej Akademii Nauk.

Projekt Zdivočelá země, czyli „zdziczała ziemia”, to przedsięwzięcie obejmujące badania codziennej rzeczywistości więźniów obozów pracy na terenie kilku państw. Przy okazji, we współpracy z fundacją Thezaurus, prowadzone są też badania na cmentarzu ofiar faszyzmu w Kolcach, gdzie pochowani mają być więźniowie zlokalizowanych w Górach Sowich podobozów hitlerowskiego obozu koncentracyjnego Gross-Rosen, pracujący przy drążeniu sztolni Projektu Riese.

– Na razie robimy badania geofizyczne. Pierwszym etapem są właśnie badania w Kolcach, zarówno na terenie cmentarza ofiar faszyzmu, jak i poniżej działek położonych, i weryfikujemy informacje o grobach masowych – powiedział Piotr Lewandowski z fundacji Thezaurus.

I właśnie badanie cmentarza ofiar już daje bardzo ciekawe efekty. Być może sam cmentarz jest tylko symbolem ofiar faszyzmu, a duża, zbiorowa mogiła znajduje się kilkanaście metrów za jego granicą. Na to mogą wskazywać anomalie, jakie pokazują kolejne, prowadzone tam badania geofizyczne.

Po przebadaniu cmentarza w Kolcach naukowcy przeniosą się już w lipcu w okolice podziemnego miasta Osówka.

– Będziemy w nich kontynuować oczywiście pomiary geofizyczne, prowadzić drobne poszukiwania, na przykład przy użyciu wykrywacza metali, zbierać powierzchniowe próbki, dokumentować powierzchniowe relikty budynków. No i oczywiście te najciekawsze miejsca, jak na przykład składowiska odpadów, budynki związane z higieną albo ogrodzenia tych obozów, chcemy potem badać także metodą wykopalisk – mówi dr Jan Hasil z Wydziału Archeologii Czeskiej Akademii Nauk.

Poza Polską w ramach projektu badane będą też podobne pozostałości obozów pracy w RPA i Kazachstanie. Badania potrwają dwa lata. Natomiast wyniki badań prowadzonych na cmentarzu w Kolcach możemy poznać jeszcze w tym roku.

fot. DAI

Artykuł Góry Sowie. Czy cmentarz ofiar faszyzmu to fejk? Na to pytanie próbują odpowiedzieć polscy i czescy naukowcy pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Naukowcy z Politechniki Warszawskiej rozpoczęli badania pozostałości po byłych nazistowskich obozach pracy w kompleksie RIESE

Agnieszka Pisarska — Wed, 24 Jul 2024 09:45:55 +0000

W Górach Sowich, w okolicach podziemnego miasta Osówka, naukowcy z Politechniki Warszawskiej rozpoczęli badania pozostałości po byłych nazistowskich obozach pracy. Paweł Bylina z Wydziału Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej wyjaśnia, że to pierwsza faza badań, mających na celu dokładną inwentaryzację pozostałości po wszystkich 32 obozach, będących częścią Arbeitslager Riese, rozmieszczonych w Górach Sowich.

–Na razie jesteśmy na fazie wstępnej, będą tak zwane wstępne badania powierzchniowe. Jest to tak naprawdę przegląd tego, co znajduje się w obrębie zidentyfikowanych granic obozu przy użyciu metod typowo-archeologicznych. Równolegle planuję wykonanie inwentaryzacji przy użyciu skaningu laserowego pozostałości, tak żeby z dużą precyzją wpasować to w aktualnie posiadany model terenu – wyjaśnia prof. Bylina – co będzie podstawą do wykonania modelu 3D całego obiektu.

Rozpoczęte w okolicach Osówki badania to kontynuacja prac rozpoczętych ponad dwa lata temu. Wtedy naukowcy zlokalizowali, nazwali i zaznaczyli na współczesnych mapach aż 25 hitlerowskich obozów pracy, w których przetrzymywano więźniów pracujących przy budowie owianego do dziś tajemnicą projektu RIESE.

– Tegoroczne badania archeologiczne to wstęp do fizycznego weryfikowania tych obozów. Zakładamy, że w przyszłości będzie kontynuacja, jest to nasze marzenie i chęć, żeby to pociągnąć. Absolutnie, oprócz badań archiwalnych, trzeba ruszyć w teren i sprawdzić relikty tych obozów, co fizycznie w terenie zalega – mówi Piotr Lewandowski z Fundacji Thezaurus, który współpracuje z warszawskimi naukowcami.

Piotr Lewandowski wyjaśnia, że na przestrzeni około półtora roku, od początku 1943 do połowy 1944 roku, przez wszystkie kilkadziesiąt obozów pracy w Górach Sowich przewinęło się około 50 tysięcy więźniów.

Fot. źródło: Politechnika Warszawska

Artykuł Naukowcy z Politechniki Warszawskiej rozpoczęli badania pozostałości po byłych nazistowskich obozach pracy w kompleksie RIESE pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Kontrole policji i wojska. Zastanawiamy się, o czym mówią policjanci

Jacek Zych — Mon, 06 Apr 2020 13:15:56 +0000

Policja i wojsko na ulicach, korki i kontrole kierowców z pytaniami gdzie, z kim i po co jedziemy – tak w Wałbrzychu i części miast regionu wyglądał miniony weekend. Policja rozpoczęła kontrole tego, czy kierowcy stosują się do zaleceń Ministra Zdrowia dotyczących walki o ograniczeniem epidemii COVID-19. My sprawdziliśmy czy wszystko odbywa się zgodnie z przepisami.

W Wałbrzychu kontrole w różnych częściach miasta trwały przez cały weekend. Policja, straż miejska i terytorialsi skutecznie utrudnili życie kierowcom. Zapytaliśmy rzecznika wałbrzyskiej policji co i na podstawie jakich przepisów kontrdrolwali mundurowi.

– Tak naprawdę na podstawie artykułu 129 Prawa o Ruchu Drogowym. Policjanci sprawdzają czy na przykład jednym samochodem nie jadą 4 osoby, na przykład czterech młodych mężczyzn i wtedy mają podstawę do tego, żeby ukarać takie osoby mandatem karnym za naruszenie przepisów prawa – powiedział rzecznik wałbrzyskiej policji Marcin Świeży. – i nie chodzi o to, żeby kontrolować i legitymować każdego, zależy nam na tym, żeby wyłapać tylko te osoby, które tak naprawdę naruszają przepisy prawa.

Odpowiedź rzecznika może być oo tyle zaskakująca, że nie tylko nie odnosi się bezpośrednio do zapisów rządowego rozporządzenia, a do ogólnych zasad Prawa o Ruchu Drogowym, nie do końca też jest zgodna z prawdą. Ograniczenia w ilości osób jadących samochodem dotyczą przewozu osób busami i autobusami, które mają więcej niż 9 miejsc siedzących. Od 1 kwietnia zaczęły w nich obowiązywać takie same ograniczenia, jak w transporcie publicznym – pasażerowie mogą zająć w takich pojazdach tylko połowę dostępnych miejsc. W samochodach osobowych oraz mikrobusach, które są wyposażone w 9 lub mniej miejsc pasażerskich, nadal mogą być zajęte wszystkie z nich. Dlaczego więc i na jakiej podstawie policja miałaby karać kierowcę samochodu w którym jedzie 4 młodych mężczyzn?

Według naszych, nieoficjalnych informacji weekendowe kontrole miały być testerem reakcji społeczeństwa na ewentualne zamknięcie części dużych miast, będących centrami epidemii koronawirusa – takich jak Wrocław czy Warszawa oraz wprowadzenia jeszcze większego reżimu i ogranicznia w przemieszczaniu się mieszkańców.

Co do zasadności kontroli i mieszanych patroli policyjno-wojskowych też wątpliwości mają prawnicy, których poprosiliśmy o interpretację takich działań:

– W mojej ocenie nie ma żadnych podstaw prawnych do takich mieszanych patroli – powiedział Dziennikowi prawnik Piotr Lewandowski – Mieszane patrole mogą być albo w czasie stany nadzwyczajnego, albo w czasie zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego. W mojej ocenie nie ma przesłanego do uznania, że zachodzi zagrożenie bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Kwestię tego, o co możemy być zapytani podczas takich kontroli wyjaśnia radca prawny Jakub Pawlak:

– To jakie pytania może zadawać policjant w czasie przeprowadzania kontroli i jakich informacji od nas żądać nie jest precyzyjnie uregulowane w przepisach prawa i powinno mieć związek ze sprawą, której dotyczy, czyli na przykład z kwestią przemieszczania się w czasie zakazu. Jeżeli Państwo uznają, że pytania zadawane przez policjantów idą za daleko i nie dotyczą tej kwestii po prostu trzeba grzecznie odmówić odpowiedzi na takie pytanie.

Na koniec dodać należy, że niezależnie od interpretacji postępowania policji wszyscy moi rozmówcy zgodnie podkreślali, że w obecnej, bardzo trudnej i napiętej sytuacji należy się bezwzględnie podporządkować zaleceniom władz i w maksymalnym stopniu współpracować z policją.

Kontrola policyjna na ulicy Wrocławskiej / Armii Krajowej. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Artykuł Kontrole policji i wojska. Zastanawiamy się, o czym mówią policjanci pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.