Wali się dach zabytkowego dworca kolejowego. Czy obiekt da się uratować?

Jacek Zych — Sun, 05 Mar 2023 10:53:09 +0000

Zabytkowy dworzec kolejowy w Jaworzynie Śląskiej jest o krok od całkowitej degradacji. Używając terminów medycznych, to budynek jest w stanie terminalnym – alarmują pracownicy Muzeum Kolejnictwa w Jaworzynie Śląskiej i byli kolejarze.

Dzień dobry. Na początek warto przypomnieć, że nieużytkowany od kilkudziesięciu lat budynek w Jaworzynie Śląskiej to drugi najstarszy dworzec kolejowy w Europie. Wybudowany w 1843 roku od 5 lat wpisany jest do Rejestru Zabytów Nieruchomych województwa dolnośląskiego. Nieremontowany, popada jednak w całkowitą ruinę.

– Tam się zaczął i to tak już bez żartów zapadać dach. To nie są jakieś tam dziury, że gdzieś papa odlazła. Tam się zapadło jakieś 25-30 metrów kwadratowych, z potencjałem na to, że ta zapadlina pociągnie resztę. A jak się przyjrzeć innym miejscom, to już są bardzo wyraźne dziury, pęknięcia. TO jest już tak, że to zagraża w fundamentalny sposób istnieniu tego budynku. – powiedział Maciej Mądry – dyrektor ds. ochrony zabytków Fundacji Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego Śląska.

Na dworzec nie ma pomysłu. Spółka PKP Nieruchomości nie planuje jego remontu, a fundacji po prostu nie stać na kupno i ratowanie tak dużego obiektu. Jeśli ten stan rzeczy się utrzyma, budynek może się całkowicie zawalić.

– Ze względu na to, że pomimo naszych licznych próśb spotkań z koleją i tak dalej, kolej nie zrobiła literalnie nic. Przy tym budynku nie zostały wykonane żadne prace zabezpieczające. – dodaje Maciej Mądry.

Dworzec kolejowy w Jaworzynie Śląskiej jeszcze kilkadziesiąt lat temu był sercem miasteczka. Koncentrowało się tu życie mieszkańców, z których większość pracowała na kolei. Dziś pasażerowie korzystają z nowo wybudowanego dworca, a budynek starego podlega niemal całkowitej degradacji.

Zabytkowy dworzec kolejowy w Jaworzynie Śląskiej. Fot. Przemysław Durr

Artykuł Wali się dach zabytkowego dworca kolejowego. Czy obiekt da się uratować? pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Zabytkowy warsztat naprawy lokomotyw. Jedyny taki w Polsce

Jacek Zych — Thu, 06 Jan 2022 18:08:54 +0000

W Muzeum Kolejnictwa w Jaworzynie Śląskiej udostępniono do zwiedzania wybudowany w 1908 roku warsztat mechaniczny, w którym jeszcze przed wojną naprawiano i dorabiano części do stojących w parowozowni lokomotyw. Warsztat o tyle nietypowy, że wśród stojących tam maszyn niektóre mają prawie 100 lat – i wciąż działają.

Tokarki, frezarki, wiertarki – większość ze znajdujących się w warsztacie urządzeń nie tylko działa – sprawdzają się doskonale tam, gdzie trzeba wykonać nietypowe części do tak nietypowych maszyn, jak parowozy. Jak mówi opiekujący się warsztatem Zbigniew Molenda pracują wolniej, niż współczesne obrabiarki, ale w wielu dziedzinach są niezastąpione.

– Na tych maszynach pracuje się świetnie, jak na każdej zabytkowej maszynie. One są wspaniale dopasowane. Przeżyły już swoje, mają swoje lata, są kapryśne, jak wszystkie staruszki. Ale potrafią rzeczy o których nie śniło się współczesnym maszynom numerycznym – powiedział opiekujący się zabytkowym warsztatem Zbigniew Molenda, inżynier obróbki skrawaniem.

Większość z urządzeń trafiła do parowozowni w Jaworzynie po II wojnie światowej. Na przestrzeni lat do warsztatu dostawiano kolejne maszyny. Są jednak takie, które pracowały tam jeszcze przed wojną i takie, które trafiły do Jaworzyny z drugiego końca świata:

– Mamy tutaj wyrób północno-koreańskiego przemysłu maszynowego. to jest tokarka z kołowa z 1966 roku. Bladego pojęcia nie mamy, jak ona się tu znalazła. Należy domniemywać, że na skutek jakiejś współpracy między Państwami z jednego bloku. – powiedział Maciej Mądry, dyrektor do spraw ochrony zabytków z Muzeum Kolejnictwa i Przemysłu w Jaworzynie Śląskiej.

Zabytkowy warsztat obróbki mechanicznej powstać mógł dzięki współpracy z czeskim Muzeum w Żamberku. W budynku wymieniono dach i okna, zachowano jednak klimat i atmosferę wnętrz. Dzięki temu wchodząc tam można odnieść wrażenie swoistej podróży w czasie – przenieść się do złotych czasów kolejnictwa, kiedy po torach jeździły pociągi ciągnięte przez ogromne parowozy.

Stuletni warsztat obróbki skrawaniem w Muzeum Przemysłu i Techniki w Jaworzynie Śląskiej . fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Artykuł Zabytkowy warsztat naprawy lokomotyw. Jedyny taki w Polsce pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Archiwa: maciej mądry - Dziennik Wałbrzych

Wali się dach zabytkowego dworca kolejowego. Czy obiekt da się uratować?

Zabytkowy warsztat naprawy lokomotyw. Jedyny taki w Polsce