Archiwa: Czechy - Dziennik Wałbrzych

Czechy za rogiem. Lato z Krajem Pardubickim. Zamek Litice bez tłumów, specjalnie dla turystów z Polski

Jacek Zych — Fri, 24 Apr 2026 09:06:32 +0000

Około 60 kilometrów od polskiej granicy (przejście Kudowa-Zdrój), w sercu wschodnich Czech, rzeka Dzika Orlica zakreśla ogromny łuk wokół skalistej skarpy. Na jej szczycie stoją mury zamku Litice – jednej z najlepiej zachowanych gotyckich warowni kraju pardubickiego, praktycznie nieznanej polskim turystom.

Zamek powstał około 1300 roku. Jego największą chwałą był wiek XV, kiedy należał do Jerzego z Podiebradów – jedynego w historii husyckiego króla Czech. Husyci to czeski ruch religijnej reformy sprzed epoki Lutra, wywołany spaleniem na stosie Jana Husa w 1415 roku; dla Czechów postać Jerzego ma rangę porównywalną z Władysławem Jagiełłą dla Polaków. To właśnie on przebudował Litice na jedną z czołowych twierdz królestwa. Architektura zamku jest do dziś wzorcowym przykładem tzw. Królewskiego kunsztu z jego czasów.

Do zamku przylgnęły dwie legendy. Pierwsza dotyczy husyckiego kaznodziei Václava Korandy, który jako więzień zakończył tu swój buntowniczy żywot. Druga – Karažihoveja zwanego Czerwoną Czapą, rzekomego serbskiego pustelnika-uciekiniera z imperium tureckiego, który okazał się sprytnym darmozjadem, a na odchodnym oskrobał złote litery z królewskiego napisu nad bramą. Matki straszyły nim potem dzieci: „Nie chodźcie tam, jest tam Karažihovej!”

Dziś zamek jest zarządzany przez Narodowy Instytut Dziedzictwa. Zwiedzający mogą przejść przez wnętrza południowego pałacu, obejrzeć ekspozycję archeologiczną i wejść na wieżę widokową z panoramą Gór Orlickich. Wstęp ze psem jest dozwolony. Uwaga: trasa obejmuje 113 schodów, brak dostępu dla osób z niepełnosprawnością ruchową.

Zamek można zwiedzać co godzinę z przewodnikiem. Jeśli jednak przyjedziecie ze swoim psem, nie dołączycie do grupy – będziecie mogli zwiedzać zamek indywidualnie. Dla wszystkich odwiedzających, zarówno tych z przewodnikiem, jak i indywidualnych, przygotowano materiały w języku polskim. Trasa zwiedzania prowadzi przez południowy pałac oraz przylegającą wieżę. Zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem lub samodzielnie na podstawie drukowanego przewodnika Poznacie historię zamku i jego architekturę, zobaczycie znaleziska archeologiczne, dawne ryciny i fotografie. W wieży zachowały się pomieszczenia dawnej kaplicy zamkowej z odnowionym średniowiecznym tynkiem. Z tego miejsca rozciąga się widok na okolicę zamku oraz na Śnieżnik Kłodzki.

Godziny otwarcia:

Godziny otwarcia: 9:00 – 17:00 (bez przerwy obiadowej) Poniedziałki – nieczynne, z wyjątkiem świąt państwowych (otwarte: 6.07.2026, 28.09.2026)

Bilety można kupić online lub w kasie na miejscu. Płatność gotówką możliwa wyłącznie w koronach czeskich.

Więcej informacji: https://www.hrad-litice.cz

Zamek Litice. Fot. użyczona

Artykuł Czechy za rogiem. Lato z Krajem Pardubickim. Zamek Litice bez tłumów, specjalnie dla turystów z Polski pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Mosty, skały i zamki. Ta trasa w Czeskim Raju robi wrażenie (film)

Agnieszka Pisarska — Fri, 24 Apr 2026 08:55:51 +0000

Rowerem po okolicy? Pokażemy Wam miejsca, które macie praktycznie pod domem. Szlaki na spokojną przejażdżkę, pomysły na wycieczkę i trasy idealne na spacer.

To propozycja dla tych, którzy chcą ruszyć z kanapy i zobaczyć coś naprawdę wyjątkowego – bez dalekich podróży. Tym razem kierunek: Czeski Raj. I uwierzcie – zdjęcia i film z tej trasy to dopiero początek.

Blisko 70-kilometrowa pętla zaczyna się w Železnym Brodzie i prowadzi w stronę Turnova – stolicy regionu. Kluczowy jest nowy, oddany w 2025 roku odcinek ścieżki rowerowej wzdłuż rzeki Jizery. To około 15 kilometrów bardzo komfortowej jazdy: szerokie mosty nad wodą, łagodne zakręty i jeden z najbardziej charakterystycznych fragmentów – przejazd po czynnym wiadukcie kolejowym.

W połowie trasy pojawia się punkt obowiązkowy – zamek Vranov w Malej Skale. Ruiny z XV wieku stoją na wysokiej piaskowcowej skale i już z dołu robią ogromne wrażenie. Samo wejście to wyzwanie – wąska szczelina i strome podejście wymagają zostawienia roweru i krótkiego spaceru. Na górze czeka jednak nagroda w postaci widoków na dolinę Jizery i okoliczne skały.

Dalej trasa prowadzi do Turnova. Miasto znane jest z tradycji obróbki czeskich granatów – półszlachetnych kamieni, które od lat są jego wizytówką. To dobre miejsce na krótki postój, kawę i złapanie oddechu przed kolejnym odcinkiem.

Z Turnova kierujemy się w stronę Hruboskalska i zamku Valdštejn. To jeden z najbardziej malowniczych fragmentów całej trasy. Jedziemy nad skalnym miastem, a krajobraz zmienia się co kilka kilometrów. Na horyzoncie pojawia się najbardziej rozpoznawalny symbol regionu – zamek Trosky. Dwie wieże wyrastające z bazaltowej skały widać z daleka i trudno je pomylić z czymkolwiek innym.

Czeski Raj potwierdza swoją nazwę. Większość trasy to dobrze przygotowane ścieżki rowerowe – asfaltowe i szutrowe. Jest szeroko, bezpiecznie i bardzo widokowo. To trasa, którą można przejechać rekreacyjnie, bez presji czasu, zatrzymując się w najciekawszych miejscach.

Choć 70 kilometrów może wydawać się sporym dystansem, trasę można podzielić na etapy i dostosować do swoich możliwości. W planowaniu pomagają czeskie mapy rowerowe, które dokładnie pokazują przebieg szlaków i ułatwiają orientację w terenie.

To jedna z tych wycieczek, które oglądasz na zdjęciach i od razu chcesz powtórzyć. I naprawdę warto – nie tylko na rowerze, ale także na spacer czy krótszy wypad w wybrane miejsca.

👉 Zachęcamy do subskrypcji kanału „Jacek na kole”, gdzie pokazujemy takie trasy i ciekawe miejsca w regionie. 🚴‍♂️

fot. Jacek Zych/ A. Pisarska/ Dziennik Wałbrzych

Artykuł Mosty, skały i zamki. Ta trasa w Czeskim Raju robi wrażenie (film) pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Czechy za rogiem. Wakacje z Krajem Pardubickim. Litomyśl – najpiękniejsze otwarcie sezonu uzdrowiskowego w regionie

Jacek Zych — Fri, 03 Apr 2026 07:20:55 +0000

Tym tekstem rozpoczynamy nasz nowy cykl „Wakacje z Krajem Pardubickim”. We współpracy z Centralą Ruchu Turystycznego Kraju pardubickiego będziemy pokazywali i namawiali do odwiedzin nie tylko najwźkszych atrakcji tego ciągle nie do końca odkrytego regionu Czech. Pokażemy wam też pomysły na wycieczki rowerowe – nawet te jednodniowe i piękne, prowincjonalne części tego kraju.

Na początek zapraszamy do jednej z największych atrakcji turystycznych tego regionu – do Litomyśla, gdzie pod koniec kwietnia odbędzie się wielkie otwarcie sezonu turystycznego.

Litomyśl to położone całkiem niedaleko polskiej granicy, zaledwie 10-tysięczne miasteczko. Jego największą atrakcją jest wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, XVI-wieczny zamek. Co rok, na wiosnę, jego centrum opanowują ludzie przebrani w kostiumy z lat 20. ubiegłego wieku. To jedno z najbardziej barwnych i kolorowych inauguracji sezonu uzdrowiskowego w Czeskiej Republice.

25-26 kwietnia to weekend, w którym Litomyśl dosłownie przeniesie się w czasy dwudziestolecia międzywojennego. Suknie po babci, laski spacerowe, wachlarze i parasolki. Żywa historia wyjdzie na ulice tego niewielkiego miasteczka. To także muzyka na żywo, taniec, regionalne przysmaki, wystawy dawno zapomnianych przedmiotów, a przede wszystkim czeski humor i inne atrakcje.

Dla mieszkańców Wałbrzycha, Wrocławia czy całego Dolnego Śląska Litomyśl to jeden z tych celów, do których naprawdę warto pojechać na jeden dzień lub weekend. Miasto leży we wschodnich Czechach, w regionie pardubickim – od Wałbrzycha dzielą je ledwie dwie godziny jazdy samochodem. Miasto jest niewielkie, spokojne i bardzo dobrze przygotowane na turystów. W punkcie informacji turystycznej na placu Smetany dostaniecie mapki i aktualne godziny otwarcia zamku.

Krótko mówiąc: z Dolnego Śląska jedzie się tu łatwo, nie ma tłumów, a zobaczycie jeden z najpiękniejszych renesansowych zamków w Czechach i posłuchacie czeskiej muzyki klasycznej w miejscu, gdzie się urodziła. Warto.

Program

Sobota, 25 kwietnia – Historia i rozrywka na każdym kroku

10:00–15:00 – Zamek Państwowy w Litomyšlu

Atelier fotograficzne HRG: zrób zdjęcie swojego uzdrowiskowego kapelusza, stroju lub pary. Konkurs na najpiękniejszą stylizację.
Wyjątkowe udostępnienie zamkowej kuchni i wieży – wejdź po 175 schodach i zobacz historycznie urządzoną kuchnię oraz renesansową wieżę.

10:00–17:00 – DOMA w muzeum regionalnym

Dotyk dawnych czasów: gramofony, lalki, wózki dziecięce, moda minionych dekad.

10:00–17:00 – Ulica Mariánská

Rzemiosło konserwatorskie: stwórz własny ręcznie czerpany papier (niebieski jak niebo) lub grafikę. Otwarte także w kolegium pijarów, gdzie można zobaczyć wystawę prac studentów.

10:00–17:00 – Kolegium pijarów, Ogród Rajski

Strefa designu uzdrowiskowego: lokalne wyroby kreatywne i design z targu MINT Market.

10:00–19:00 – Plac Šantovo náměstí i słoneczny taras muzeum regionalnego

Muzyka i relaks: akordeoniści, Pidi Hlásek, chór kobiet i dziewcząt, kwartet saksofonowy i inni.

10:30 – Kościół Znalezienia Krzyża Świętego

Historyczny autobus Karosa RTO LUX z 1969 roku zabierze Was na przejażdżkę po Litomyšlu.

11:00–21:30 – Różne miejsca w mieście

Występy cyrkowe Tyč on the Beach, bębniarze Šamana Maya, przejazd zabytkowych pojazdów kolumnadą, koncerty Funny Fellows, potańcówka Swing Busters, nocne zwiedzanie z przewodnikiem i wiele więcej.
14:30 – Chrzest piwa górnej fermentacji „Prodaná” na głównej scenie uzdrowiskowej.
18:00–21:00 – Koncerty i muzyka na żywo na głównej scenie i przed Domem Ludowym.

Niedziela, 26 kwietnia – Renesans, relaks i brunch

10:00–15:00 – Park zamkowy i Zamek Państwowy w Litomyšlu

Wyjątkowe udostępnienie zamkowej kuchni i wieży – wejście po 175 schodach i zwiedzanie historycznych wnętrz.
Stylowy brunch „Śniadanie na trawie” z muzyką Dan Vertígo i Pishcoth.

Historyczne i kulturalne perełki Litomyšla

Zamek w Litomyšlu – renesansowy klejnot UNESCO (1568–1581) z ok. 8000 sgraffitami – od wzorów geometrycznych po figury i ukryte motywy miłosne; znajduje się tu także teatr zamkowy – drugi najstarszy teatr pałacowy w Czechach.
Miejsce urodzenia Bedřicha Smetany – tu 2 marca 1824 roku przyszedł na świat kompozytor „Mojej ojczyzny”.
Portmoneum – niewielki dom rodzinny z malowidłami Josefa Váchala: diabły, skrzaty, surrealistyczne symbole i mistyczne motywy, które wciągają w hipnotyczny świat wyobraźni.

Więcej informacji i pełny program znajdziecie na stronie wydarzenia Lázně ducha Litomyšl – Prameny 2025

Fot. użyczona. Centrala Ruchu Turystycznego Kraju Pardubickiego

Artykuł Czechy za rogiem. Wakacje z Krajem Pardubickim. Litomyśl – najpiękniejsze otwarcie sezonu uzdrowiskowego w regionie pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Polacy pokochali Czechy. Coraz częściej wyjeżdżamy do naszych południowych sąsiadów

Agnieszka Pisarska — Tue, 31 Mar 2026 10:42:44 +0000

Teraz przenosimy się za naszą południową granicę, gdzie można spotkać coraz więcej turystów z Polski. W 2025 roku Polacy byli drugimi, po Słowakach, gośćmi w Czechach.

To dane przedstawione we Wrocławiu podczas Międzynarodowych Targów Turystyki przez czeską centralę ruchu turystycznego. Jak powiedział mi Tomaš Žukal, szef CzechTourism na Polskę, w 2025 roku Polacy najchętniej odwiedzali Pragę i graniczący bezpośrednio z Dolnym Śląskiem kraj Kralovohradecki.

– A największy wzrost w zeszłym roku był w Pardubicach, które leżą przy granicy z Polską i wcześniej były niedoceniane. Widać, że zaczynają być odkrywane. Drugim regionem, który notuje największe wzrosty, są Południowe Czechy. Mimo że są dalej, liczba Polaków wyniosła tam oficjalnie około 40 tysięcy, co przekłada się na wzrost o prawie 40%. To jest obecnie region numer 1 dla Czechów – powiedział Tomaš Žukal z CzechTourism Polska.

To, że Polaków za południową granicą jest coraz więcej, widać także w położonym zaledwie 35 km od Wałbrzycha Broumovie czy graniczących z Polską Jesenikach.

– To są takie magiczne góry, można powiedzieć. Mają z Polską coś wspólnego. Choćby jedna ciekawa rzecz – Jesioniki to region gór z najczystszym powietrzem w całej Czechach. I właśnie z tego powietrza korzystają uzdrowiska w Jesenikach. Najsłynniejsze to uzdrowisko Vincenta Priessnitza – mówi Irena Janáková z Ołomunieckiej Centrali Ruchu Turystycznego.

– Oczywiście samo miasto Broumov i okolice cieszą się dużym powodzeniem, ale blisko nas jest też miasto Police nad Metují, gdzie znajdują się dwa muzea, na przykład Muzeum Merkur – zabawy konstrukcyjne, które większość Polaków, zwłaszcza tych nieco starszych, jeszcze pamięta. Jest tam także muzeum modeli papierowych. Kawałek dalej Náchod – miasto z dużym zamkiem na wzniesieniu, bardzo popularne miejsce i cel polskich wycieczek – mówi Krzysztof Karwowski z klasztoru w Broumovie.

Wciąż nieodkrytą lub mniej popularną niż turystyka piesza formą spędzania wolnego czasu w Czechach jest turystyka rowerowa. Z danych CzechTourism wynika, że cykliści stanowią najmniejszą grupę zagranicznych turystów odwiedzających Czechy.

fot. A. Pisarska/ Dziennik Wałbrzych

Artykuł Polacy pokochali Czechy. Coraz częściej wyjeżdżamy do naszych południowych sąsiadów pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Przełęcz Okraj / Malá Úpa. Polsko-czeska wystawa zimowych sportów olimpijskich

Agnieszka Pisarska — Wed, 21 Jan 2026 13:18:35 +0000

Na Przełęczy Okraj w Małej Úpie, z okazji zbliżających się Igrzysk Olimpijskich w Mediolanie, można oglądać dość nietypową polsko-czeską wystawę sportów olimpijskich.

Wystawa rzeczywiście jest dość nietypowa z kilku względów. Po pierwsze – urządzona, jak na warunki XXI wieku przystało. Część poświęcona historii występów czeskich i polskich zawodników na zimowych igrzyskach to projekcje oparte na oryginalnych materiałach wizualnych udostępnionych przez Muzeum Olimpijskie w Lozannie za pośrednictwem Czeskiego Komitetu Olimpijskiego. Audiowizualne prezentacje odtwarzane są z aż 35 rzutników zainstalowanych w przestrzeniach na dwóch piętrach Centrum Horec w Małej Úpie.

Ale co ważniejsze – osobą, która zaangażowała się w polską część wystawy, jest legenda polskich skoków narciarskich.

– Udało nam się skontaktować z jednym z największych polskich sportowców, Adamem Małyszem, który nie tylko wirtualnie zaprasza i prowadzi nas po wystawie. Możemy też zobaczyć jego narty, buty, kask i kombinezon, w których występował na Igrzyskach Olimpijskich –
mówi Martin Buček, szef resortu narciarskiego Malá Úpa.

Sama wystawa to nie wszystko. Od 8 do 22 lutego w sali kinowej Centrum Horec w Małej Úpie zorganizowana będzie czesko-polska strefa kibica.

– W czasie całych Igrzysk Olimpijskich w Mediolanie będą prowadzone transmisje na żywo z zawodów i kibice – czy to polskiej, czy czeskiej reprezentacji – będą mogli przyjść i wspólnie kibicować swoim drużynom tak, jakby byli na miejscu w Mediolanie.

Centrum Turystyczne Horec to jeden z najstarszych budynków stojących na Przełęczy Okraj. Został wybudowany w 1928 roku. Kilka dni temu zakończyła się jego gruntowna rekonstrukcja. Wystawa będzie czynna do końca marca.

fot. użyczone

Mala Upa fot. A. Pisarska/ Dziennik Wałbrzych

Artykuł Przełęcz Okraj / Malá Úpa. Polsko-czeska wystawa zimowych sportów olimpijskich pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Urząd Wojewódzki informuje: utrudnienia na granicy i ostrzeżenia IMGW dla Dolnego Śląska

Agnieszka Pisarska — Wed, 31 Dec 2025 13:34:20 +0000

Urząd Wojewódzki informuje o czasowych utrudnieniach w ruchu na przejściu granicznym Polska–Czechy oraz o aktualnych ostrzeżeniach pogodowych wydanych przez IMGW dla Dolnego Śląska. Sytuacja ma związek z pogarszającymi się warunkami atmosferycznymi w regionie.

Ze względu na trudne warunki pogodowe w środę, 31 grudnia 2025 roku, o godzinie 14:00 czasowo zamknięto przejazd przez przejście graniczne na drodze nr 5 na odcinku Jakuszyce – Harrachov. Zakaz przejazdu dotyczy pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i będzie obowiązywał co najmniej do 1 stycznia 2026 roku do godziny 12:00. Termin ten może ulec zmianie w zależności od dalszego rozwoju sytuacji pogodowej.

Aktualizacja IMGW – 31.12.2025, godz. 12:37
W najbliższych godzinach na terenie Dolnego Śląska spodziewane są marznące opady deszczu powodujące gołoledź. W południowej części województwa prognozowane są również opady śniegu.

Od środy, 31 grudnia 2025 roku, od godziny 13:00 do czwartku, 1 stycznia 2026 roku, do godziny 10:00, na terenie Jeleniej Góry oraz powiatów karkonoskiego, lubańskiego i lwóweckiego obowiązuje ostrzeżenie pierwszego stopnia przed intensywnymi opadami śniegu. Na obszarach położonych powyżej 600 m n.p.m. prognozowany jest przyrost pokrywy śnieżnej od 10 do 15 cm, lokalnie nawet do około 20 cm.

Dodatkowo w dniu 31 grudnia od godziny 17:00 na terenie zachodnich powiatów województwa zacznie obowiązywać ostrzeżenie przed marznącymi opadami deszczu powodującymi gołoledź. Ostrzeżenia będą stopniowo obejmować kolejne powiaty i mają obowiązywać do 1 stycznia 2026 roku do godziny 10:00.

Służby apelują o zachowanie szczególnej ostrożności, dostosowanie prędkości do warunków na drogach oraz unikanie gwałtownych manewrów. Zaleca się również śledzenie bieżących komunikatów IMGW i służb drogowych. Aktualne informacje o sytuacji na drogach dostępne są całodobowo pod numerem 19 111 – infolinia GDDKiA.

Zrzut ekranu

Artykuł Urząd Wojewódzki informuje: utrudnienia na granicy i ostrzeżenia IMGW dla Dolnego Śląska pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Czechy za rogiem. Třebechovice. Najpiękniejsza Szopka Betlejemska w Europie jest całkiem niedaleko Wałbrzycha [FOTO, VIDEO]

Jacek Zych — Wed, 24 Dec 2025 13:30:12 +0000

Składa się z ponad dwóch tysięcy, w większości ruchomych elementów. Każda z poruszających się figurek ma swój własny mechanizm. Rocznie odwiedza ją kilkadziesiąt tysięcy turystów. Mowa o czeskim skarbie narodowym – Szopce Betlejemskiej w Třebechovicach.

Położone zaledwie 40 km od przejścia granicznego w Kudowie Słonem Třebechovice rozsławił miejscowy Josefa Probošta, który skonstruował liczącą ponad 7 metrów długości, zapierającą dech w piersiach szopkę betlejemską. Pierwotnie do poruszania figurkami, z których każda ma osobny napęd używano korby.

W 1935 roku do pracy zaprzęgnięto elekrtyczność. Początkowo szopkę, którą zbudowano na podstawie wozu konnego pokazywano we wsiach i miasteczkach wschodnich Czech i Moraw. Z upływem lat stawała się coraz sławniejsza. Apogeum popularności nastąpiło w 1967 roku, kiedy na wystawie EXPO 67 w kanadyjskim Montrealu była najczęściej oglądanym eksponatem. W 1999 roku została ogłoszona w Czechosłowacji narodowym skarbem kultury.

Dziś szopkę można oglądać w třebechovickim muzeum. Poza szopką Probošta zgromadzono tam ponad 450 szopek i figurek wykonanych z przeróżnych materiałów. Na miejskim ryneczku stoi szopka wykonana z pni dębu. Szopka cieszy się tak dużym zainteresowaniem, że w grudniu, żeby odwiedzić muzeum, warto zarezerwować wizytę przez internet. Zwiedzanie muzeum zajmie około godziny.

Podczas wycieczki prezentowany jest specjalny, multimedialny pokaz opowiadający o historii szopki i wyjaśniający kolejne jej części. Specjalnie z myślą o gościach z Polski przygotowano jej polską wersję językową.

Trebechovicke Muzeum Szopek. fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Artykuł Czechy za rogiem. Třebechovice. Najpiękniejsza Szopka Betlejemska w Europie jest całkiem niedaleko Wałbrzycha [FOTO, VIDEO] pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Czechy za rogiem. Pardubice. Jedyny taki jarmark bożonarodzeniowy w Czechach

Jacek Zych — Wed, 26 Nov 2025 18:47:55 +0000

Już nie Praga, nie Ołomuniec, nie Brno – w tym roku czeską gwiazdą jarmarków świątecznych są z całą pewnością Pardubice. Czeska stolica pierników – taki czeski Toruń – zaprasza na bożonarodzeniowy jarmark, jakiego próżno szukać w innych miastach.

Główną atrakcją tegorocznego jarmarku w Pardubicach jest piernikowa trasa po kawiarniach i gospodach z aż czterdziestoma przystankami i pięćdziesięcioma specjałami. Poza tradycyjnie obecnymi na czeskich jarmarkach grzanym winem i ponczem w Pardubicach będzie można spróbować tradycyjnego słodkiego piernika, będącego symbolem tego miasta. Ale! Są też piernikowe ciasta, piernikowe cappuccino czy też piernikowe grzane wina. To nie wszystko – na jarmarkowych straganach i w restauracjach traficie na tak nietypowe połączenia jak piernikowe knedle z kaczką i czerwoną kapustą. Jednym słowem: tak piernikowego jarmarku próżno szukać w bliższej i dalszej okolicy.

Centrum pardubickiego jarmarku to Rynek, czyli plac Perštýnské, na którym stragany ustawiono dookoła miejskiej choinki. W weekendy gra tam muzyka, jest karuzela dla dzieci i większa, dla dorosłych. Dla dzieci przygotowano warsztaty, gdzie bezpłatnie mogą zrobić własną, papierową szopkę. Nie znacie czeskiego? Nic nie szkodzi. Do tego znajomość języka jest niepotrzebna.

Pardubice to nie tylko jednak jarmark bożonarodzeniowy. Będąc w tym mieście nie sposób nie zajść na zamek czy do nowoczesnego Centrum Kultury i Sztuki Automatyczne Młyny. To taka Pardubicka Stara Kopalnia. Spacer po zasypanym śniegiem mieście to sama przyjemność – a spacerując warto zobaczyć:

Zamek w Pardubicach: renesansowy zamek z przełomu XV i XVI wieku. Dowiesz się o rodzie szlacheckim Perštýnów, przejdą przez historyczne sale. Zobaczysz skrzynię, która 500 lat temu służyła jako pomysłowy sejf. Jej rozmiar i umiejscowienie zaskoczą Państwa.
Mázhaus: gotycki dom, który został przebudowany w stylu renesansowym. W przeszłości były to domy, w których rodzina nie tylko zajmowała się rzemiosłem, ale mogła również zakwaterować podróżnych. Zajrzyj do podziemi, które służyły jako więzienie.
Kościół św. Bartłomieja – romański kościół z 1295 r., przebudowany przez Wilhelma z Pernštejna w 1507 r. Miał służyć jako rodzinne mauzoleum.
Automatyczne młyny – dzieło architekta Josefa Gočára, reprezentujące funkcjonalizm i wczesny kubizm z geometrycznymi kształtami i monumentalnym wyglądem.
Teatr Wschodnioczeski – secesyjna budowla z historycznym żyrandolem i malowaną kurtyną.
Krematorium w Pardubicach – przykład rondokubizmu. Nie można wejść do środka, ale widok na zewnętrzną część budynku jest tego wart.

Z Wałbrzycha do Pardubic jest bliżej niż do Pragi, Drezna, czy Berlina. Dojazd jest banalnie prosty i całkiem wygodny. Wystarczy auto zostawić w przygranicznym Mezimesti, skąd pociągiem bezpośrednio dojedziemy do Hradca Kralove. Tam pięciominutowa przesiadka i już za nieco kwadrans jesteśmy w Pardubicach.

Fot. użyczone

Artykuł Czechy za rogiem. Pardubice. Jedyny taki jarmark bożonarodzeniowy w Czechach pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Czechy. Gigantyczny hotel w Adršpachu? Mieszkańcy protestują i proszą o pomoc

Jacek Zych — Tue, 04 Nov 2025 09:15:29 +0000

W leżącym tuż za granicą czeskim Adršpachu deweloper chce wybudować gigantyczny hotel z pół tysiącem pokoi. Pomysłowi sprzeciwiają się mieszkańcy.

Kompleks hotelowy „Lázně Pramen Adršpach” ma mieć powierzchnię zabudowy 8500 m² i liczbę miejsc noclegowych trzykrotnie przewyższającą liczbę mieszkańców tej miejscowości. Ci nie chcą tej inwestycji. Chcą zachować prywatność, dobre relacje sąsiedzkie i lokalną kulturę. Boją się też o otaczającą Adršpach, niemal nienaruszoną do tej pory przyrodę.

– Teren ten znajduje się w wielu strefach ochronnych, takich jak Natura 2000, Obszar Ptasí Broumovsko, obszar chronionego krajobrazu czy obszary o znaczeniu europejskim. Wszystkie te formy ochrony odnoszą się właśnie do terenu Adršpachu. Chodzi też o zachowanie charakteru krajobrazu. Budowla o takiej skali i wyglądzie zupełnie tu nie pasuje – ani do historii, ani do kulturowego kontekstu tego miejsca. – powiedziała naszemu reporterowi Julia Straková ze stowarzyszenia AdrSpolek

Mieszkańcy zbierają podpisy pod petycją mającą pomóc w zablokowaniu tej gigantcyznej inwestycji. Pod jej wersją on-line podpis złożyło już ponad pięć i pół tysiąca osób. Przeznaczona jest tylko dla obywateli ČR. Jest też wersja papierowa – tę mogą podpisywać także obcokrajowcy. Podpisy zbierane są w aż 70 punktach, nawet poza granicami Republiki Czech.

– Tak. Wystarczy na naszej mapie znaleźć miejsce, gdzie znajduje się papierowa wersja petycji, i tam się podpisać. A jeśli ktoś z Polski chciałby stworzyć własne miejsce do zbierania podpisów, jesteśmy otwarci. Takie miejsca już istnieją w Niemczech, a nawet na Alasce. Są ludzie z zagranicy – w tym Polacy – którzy kochają Adršpach i chcą wesprzeć tę inicjatywę, by chronić tutejszy krajobraz. Wystarczy napisać do nas przez profil ADRSpolek na Facebooku, poprosić o materiały i można utworzyć własny punkt zbierania podpisów. Te punkty publikujemy i aktualizujemy co kilka dni na naszym Facebooku.

A jeśli ktoś chce po prostu złożyć podpis, nie tworząc własnego miejsca, może to zrobić w Adršpachu – np. w Infocentrum przed Skałami, w gospodzie U Točováka albo w kawiarni Kvádr.

Fot. A.Pisarska / Dziennik Wałbrzych

Fot. Facebook / Adrsplek

Artykuł Czechy. Gigantyczny hotel w Adršpachu? Mieszkańcy protestują i proszą o pomoc pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Skradziona Skoda z czeskiego urzędu ukryta pod Śnieżką. Policjanci z Karpacza odnaleźli ją w kosodrzewinie

Agnieszka Pisarska — Fri, 24 Oct 2025 08:03:32 +0000

Policjanci z Karpacza odzyskali samochód skradziony z Urzędu Miasta w Pecu pod Śnieżką. Skoda Karoq o wartości 170 tysięcy złotych została znaleziona po polskiej stronie granicy, w górskim terenie w rejonie Śnieżki.

Auto zniknęło z czeskiego urzędu 21 października. Dzień później polscy funkcjonariusze otrzymali informację o możliwym miejscu jego ukrycia — w rejonie drogi prowadzącej do Domu Śląskiego. Mundurowi przeszukali szlaki w trudno dostępnym terenie i po kilku godzinach natrafili na fragment niebieskiej karoserii wystającej z kosodrzewiny.

– Policjanci z Karpacza działali bardzo szybko i zdecydowanie. Od momentu zgłoszenia do odnalezienia pojazdu minęło zaledwie kilka godzin. Samochód był głęboko ukryty w terenie górskim, ale determinacja funkcjonariuszy przyniosła efekt – informuje podinsp. Edyta Bagrowska, KMP Jelenia Góra

Odzyskany pojazd został zabezpieczony do dalszych czynności procesowych. Policja wyjaśnia teraz, w jaki sposób samochód został przewieziony przez granicę i kto stoi za kradzieżą.

fot. użyczone KMP Jelenia Góra

Artykuł Skradziona Skoda z czeskiego urzędu ukryta pod Śnieżką. Policjanci z Karpacza odnaleźli ją w kosodrzewinie pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Czechy za rogiem. Jaskinia na Spičaku. Podziemny labirynt tuż za granicą [DUŻO ZDJĘĆ]

Jacek Zych — Sat, 11 Oct 2025 07:26:36 +0000

Jaskinia na Spičaku w czeskich Jesenikach była schronieniem dla banitów, alchemików, świątynią dla wywrotowców religijnych, kryjówką bandytów. W 1519 roku, uciekający przed stosami kontrreformacji Bracia Czescy wyryli w wapiennej skale pierwszy napis. Tych napisów i prostych rysunków pojawiło się w jaskini dużo więcej. Jest ich około 4 tysięcy. Ostatnie kreski zrobili ukrywający się tam tuż po wojnie Niemcy z Werwolfu.

Jaskinię do zwiedzania udostępniono już w XIX wieku. Potem, w czasach międzywojennych została opuszczona. Turyści wrócili do niej na początku lat 60. XX wieku. Dziś około 200-metrową trasę podziemną zarządzają Jaskinie Czeskiej Republiki. Odwiedza ją ponad 15 tysięcy turystów rocznie. 1/3 z tego to Polacy.

Ciekawostką może być fakt, że żyje w niej aż sześć gatunków nietoperzy. Zwiedzając ją można zobaczyć je, uczepione stropu jaskini. Niesamowite wrażenie robi nagrany i przeniesiony do ludzkich częstotliwości dźwięk, jakie poszczególne gatunki emitują, latając w ciemności.

Jaskinię można zwiedzać jeszcze do końca października. Co ważne, dostępna jest i dostosowana dla osób mających problemy z poruszaniem się. Aplikacja z audio przewodnikiem w języku polskim pomaga zrozumieć opowieść o bogatej historii jaskini.

Położona zaledwie 30 km od Lądka Zdroju jaskinia na Spičaku to świetny pomysł na jednodniową, weekendową wycieczkę w Jeseniki, uzupełnienie wycieczki na Pradziada czy do elektrowni Dlouhe Strane.

Jaskinię zwiedzaliśmy na zaproszenie Centrali Ruchu Turystycznego w Ołomuńcu.

Fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Artykuł Czechy za rogiem. Jaskinia na Spičaku. Podziemny labirynt tuż za granicą [DUŻO ZDJĘĆ] pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Czechy po wyborach. Populiści u władzy, zapowiadają sprzeciw wobec polityki Unii Europejskiej

Agnieszka Pisarska — Mon, 06 Oct 2025 09:42:30 +0000

Za naszą południową granicą, w miniony weekend, Czesi głosowali w wyborach parlamentarnych. Wygrał populistyczny ruch ANO byłego premiera Andreja Babiša. O komentarz do wyników poprosiliśmy czeskiego dziennikarza Jiříego Šprenera.

Wszystko wskazuje na to, że nowy rząd utworzą skrajnie, nawet nie prawicowe, ale populistyczne formacje. Koalicję stworzą ruch ANO byłego premiera Andreja Babiša, ugrupowanie SPD Tomio Okamury oraz Motoristé – największe zaskoczenie tych wyborów.

– Ciekawostką jest to, że oni swój sukces oparli na jednym tylko postulacie – chcieli zachować auta z napędem spalinowym i są przeciwni samochodom elektrycznym. Teoretycznie mogą być języczkiem, który przechyli szalę zwycięstwa i pozwoliłby na zachowanie rządów dotychczasowej koalicji rządowej, nie dopuszczając Babiša do władzy. Ale to wyłącznie bardzo nieprawdopodobna teoria – powiedział Jiří Šprener, dziennikarz nachodzkiej redakcji portalu Deník.cz, dodając, że największym sukcesem wyborów jest fakt, że do władzy nie zostali dopuszczeni skrajni komuniści z ruchu Stačilo.

Andrej Babiš zapowiada politykę antyglobalizacyjną. Po utworzeniu rządu i zaprzysiężeniu nowego parlamentu planuje odrzucenie Europejskiego Zielonego Ładu, paktu migracyjnego oraz wstrzymanie wojskowej pomocy dla Ukrainy.

– Ja jednak myślę, że po wyborach Czeska Republika nie odejdzie wyraźnie od dotychczasowego kursu, nawet pomimo populistycznych zapowiedzi Babiša. Myślę, że nie dojdzie do żadnych rewolucyjnych zmian – mówi Jiří Šprener.

Warto dodać, że już wczoraj Andrej Babiš zadeklarował, iż Polska zawsze była najbliższym partnerem Czech. – Jeżeli, broń Boże, coś się wydarzy, będziemy stać po stronie Polski – zaznaczył. Dodał, że to wsparcie dotyczy także wschodniej granicy naszego kraju.

Artykuł Czechy po wyborach. Populiści u władzy, zapowiadają sprzeciw wobec polityki Unii Europejskiej pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Czechy za rogiem. Dlouhé Stráně. Siódmy cud Republiki Czeskiej tylko 30 km od Dolnego Śląska.

Jacek Zych — Thu, 25 Sep 2025 09:17:08 +0000

Elektrownia Dlouhé Stráně to jeden z najbardziej charakterystycznych obiektów Jeseników – części kraju Olomunieckiego bezpośrednio sąsiadujących z Dolnym Śląskiem. Razem z Centralą Ruchu Turystycznego Kraju Ołomunieckiego zabieramy Was na wycieczkę do tego wyjątkowego miejsca

W 2005 roku elektrownia Dlouhé Stráně została uznana za jeden z 7 cudów Republiki Czeskiej. Tym, co zachwyca, jest charakterystyczny, owalny, górny zbiornik, położony na wysokości aż 1350 m n.p.m., na szczycie góry Mravenečník. Ma powierzchnię 15,4 hektara. Żeby go obejść, potrzeba ponad półtorej godziny. Chociaż elektrownia została perfekcyjnie wkomponowana w krajobraz, jednak jej serce, czyli największe w Europie odwracalne turbiny wodne, znajdują się głęboko pod ziemią, zajmując powierzchnię 95 ha.

Droga prowadząca do zbiornika jest w całości wyasfaltowana i służy latem jako trasa dla rolkarzy i rowerzystów. Ze szczytu roztaczają się spektakularne, panoramiczne widoki na okoliczne pasma górskie, w tym na szczyty Jesioników, Beskidów, Gór Orlickich oraz Karkonoszy. Doskonale widać stąd najwyższy szczyt Jesioników – Pradziad. Widok tafli wody, w której odbijają się chmury i otaczające góry, tworzy naprawdę wyjątkową scenerię.

Aby wybudować górny zbiornik wodny elektrowni Dlouhé Stráně trzeba było ściąć szczyt góry Mravenečník (1350 m n.p.m.). . Usunięto w ten sposób prawie 1,5 miliona m³ skał i kamieni, które wykorzystano później do wzmocnienia i podniesienia korony zbiornika. Co ciekawe – w ten sposób wysokość góry nie tylko nie zmniejszyła się. Jest o 3 metry wyższa niż przed rozpoczęciem budowy.

Zbiornik ma pojemność 2,58 mln m³. Pod ziemią, w tunelach, znajdują się dwie turbiny rewersyjne o łącznej mocy 650 MW, co czyni Dlouhé Stráně największą tego typu elektrownią w Czechach. Ma też największą rewersyjną turbinę wodną w Europie.

Chociaż budowę rozpoczęto w 1978 roku, elektrownię oddano do użytku dopiero po 18 latach, w 1996 roku. Całkowity koszt budowy szacowano wówczas na astronomiczne 6,5 mld koron czeskich. Inwestycja zwróciła się z zysku już po około 7 latach eksploatacji.

Budowa budziła mnóstwo kontrowersji. Towarzyszyły jej liczne protesty ekologów, przeciwnych lokalizacji elektrowni na obszarze chronionego krajobrazu Jeseniki. Chociaż dokładna liczba osób zaangażowanych w budowę nie jest publicznie dostępna wiadomo, że pracowały tam tysiące robotników i inżynierów, w tym wojsko i więźniowie zakładów karnych.

Zasada działania elektrowni jest prosta. W szczytowych momentach zapotrzebowania na prąd, woda z górnego zbiornika jest uwalniana, spada ponad pół kilometra rurami na potężne, odwracalne turbiny, które produkują energię elektryczną. W nocy, w okresie nadwyżki energii – woda jest za pomocą tych samych turbin pompowana ze zbiornika dolnego do górnego. Proces tra bez przerwy cały rok.

Elektrownia Dlouhé Stráně to także jedna z najważniejszych atrakcji turystycznych regionu. Jest dostępna dla zwiedzających, jednak konieczna jest wcześniejsza rezerwacja online. Punktem startowym wycieczek jest ośrodek narciarski Kouty nad Desnou, skąd uczestnicy są transportowani do elektrowni specjalnym autobusem.

Wycieczka obejmuje oglądanie filmu o budowie obiektu, zwiedzanie podziemnych części elektrowni, w tym maszynowni z największą turbiną rewersyjną w Europie. Dodatkową atrakcją jest wirtualna wycieczka z wykorzystaniem okularów VR. Pozwala ona na zobaczenie miejsc, które są na co dzień niedostępne dla zwiedzających, takich jak wnętrze zbiornika czy maszynownia transformatorów.

Dlouhé Stráně to doskonały pomysł na nawet jednodniową wycieczkę w Jeseniki. Z Wałbrzycha można dojechać tam w dwie godziny. Na zwiedzanie trzeba sobie zarezerwować około 3 godzin, a potem… albo na Pradziada, albo do jednej z okolicznych jaskiń, albo na obiad, choćby do uzdrowiskowego, XIX-wiecznego Jesenika.

Fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzch

Fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Artykuł Czechy za rogiem. Dlouhé Stráně. Siódmy cud Republiki Czeskiej tylko 30 km od Dolnego Śląska. pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Czechy za rogiem. Kromieryż. Zapierający dech w piersiach Pałac Arcybiskupi

Jacek Zych — Fri, 12 Sep 2025 07:14:39 +0000

W naszym cyklu Czechy za rogiem zabieramy Was na Wschodnie Morawy – do Kromieryża – miasta nazywanego Hanackimi Atenami ze względu na swoje przebogate dziedzictwo kulturowe, dużą liczbę szkół, a także liczne zabytki – w tym najcenniejszy – Pałac Arcybiskupi i ogrody pałacowe, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Kromieryż to położone na Wschodnich Morawach miasto, którego historia sięga XII wieku. Już sto lat później został ufortyfikowany i stał się rezydencją biskupów ołomunieckich – najpotężniejszych ludzi średniowiecznej, środkowej Europy. Splądrowane i spalone podczas wojny trzydziestoletniej zostało odbudowane i zyskało nowy, barokowy blask. Obecny wygląd budowli pochodzi z lat 1664-1695, który Pałac zawdzięcza biskupowi Karlowi Lichtenstein-Castelcornowi.

Pałac Arcybiskupi w Kromieryżu jest jednym z najważniejszych zabytków historycznych i kulturalnych wschodnich Moraw. Stojący w sercu miasta słynie z bezcennej galerii obrazów, która jest drugą co do ważności w Republice Czeskiej po Galerii Narodowej w Pradze. Znajdują się tam dzieła takich mistrzów jak Tycjan, Van Dyck czy Cranach Starszy. W pałacowej galerii można podziwiać bezcenny obraz „Apollo i Marsjasz” Tycjana, a w archiwum muzycznym unikatowe dzieła kompozytorów, w tym W.A. Mozarta.

Przestrzenie reprezentacyjne i mieszkalne zamku w Kromieryżu należą do najcenniejszych wnętrz zamkowych w Europie Środkowej. Bogato zdobione freski i malowidłami sufitowymi, stworzonymi przez wybitnych artystów barokowych, w tym Franza Antona Maulbertscha. Fantastycznie żywe i kolorowe przedstawiają sceny z mitologii, historii oraz Biblii. Można je można podziwiać przede wszystkim w Sali Tronowej, znanej też Salą Balową, oraz w Sali Sejmowej. Na uwagę zasługuje również obszerne archiwum muzyczne i biblioteka z unikatowymi dziełamimiędzy innymi W.A. Mozarta.

W pałacu zapadały najważniejsze decyzje kształtujące historię Starego Kontynentu. W 1848 roku Pałac był tymczasową siedzibą austriackiego parlamentu, który w czasie Wiosny Ludów musiał uciekać z Wiednia. W 1885 spotkali się tam cesarz Austro-Węgier Franciszek Josef i car Rosji Aleksander III. Monarchowie dyskutowali o konflikcie na Bałkanach i próbach zbliżenia obu mocarstw. W czasie II wojny światowej wieża pałacowa została podpalona przez wycofujące się wojska niemieckie, jednak udało się ją uratować i odbudować.

Już w XX wieku Miloš Forman kręcił tam sceny do swojego filmu „Amadeusz”. Był także sceną dla innych produkcji, w tym serialu Netflixa „Cesarzowa”, czy międzynarodowych koprodukcji jak „Maria Teresa” czy „Królewska Afera”.

Pałac Arcybiskupi i kompleks ogrodów są dostępne w zależności od sezonu, za pośrednictwem kilku tras zwiedzania, które tematycznie prezentują poszczególne obszary zbiorów arcybiskupich. Generalnie w sezonie letnim (kwiecień-wrzesień) Pałac jest jest czynny od wtorku do niedzieli, a w sezonie zimowym (październik-marzec) bywa zamknięty lub czynny tylko w weekendy. Zwiedzanie pałacu odbywa się z przewodnikiem. A my Pałac zwiedzaliśmy na zaproszenie Centrali Ruchu Turystycznego Wschodnich Moraw.

Fot. użyczona / Centrala Ruchu Turysatycznego Wschodnich Moraw

Fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Fot. użyczona / Centrala Ruchu Turysatycznego Wschodnich Moraw

Fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Fot. użyczona / Centrala Ruchu Turysatycznego Wschodnich Moraw

Artykuł Czechy za rogiem. Kromieryż. Zapierający dech w piersiach Pałac Arcybiskupi pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Czechy za rogiem. Jesenik. Miasto, które mogłoby być drugim Karpaczem

Agnieszka Pisarska — Sun, 07 Sep 2025 12:09:43 +0000

Jesenik. Miasto i uzdrowisko otoczone górami tak monumentalnymi, że śmiało mogą stawać w szranki z Karkonoszami. Szlaków pieszych i rowerowych jest tu pod dostatkiem, ale w porównaniu z karkonoskimi kurortami turystów wciąż niewielu. To oznacza jedno: spokój, ciszę i przestrzeń. W Parku Zdrojowym można usiąść w kawiarnianym ogródku, na kameralnym rynku – zajrzeć do którejś z gospód, gdzie bywalcy to raczej lokalsi niż przyjezdni. Dla tych, którzy chcą iść w góry albo wybrać się na rower bez tłoku i komercyjnego zgiełku – miejsce wymarzone.

Jesenik ma potencjał dorównujący Karpaczowi czy Szklarskiej Porębie. To właśnie tu, na początku XIX wieku, niejaki Vincenz Priessnitz – prosty chłopak z okolicy, analfabeta i samouk – zasłynął ze swoich metod leczenia zimną wodą. Stawiał pacjentów pod strumień i leczył złamania, choroby stawów czy reumatyzm. Najpierw oskarżono go o znachorstwo, rok później dano mu prawo leczenia. Po dwóch latach miał już zakład na 18 łóżek – istniejący zresztą do dziś. To właśnie od jego nazwiska i metod pochodzi słowo „prysznic”.

O dawnej świetności uzdrowiska przypominają hotele i pensjonaty stojące niemal na każdym rogu. Część niestety opuszczona, inne – jak pięknie odrestaurowana Vila Elis – działają i przyciągają gości. Na ulicach łatwo usłyszeć polski, a rejestracje samochodów częściej pochodzą z Opolszczyzny niż z Dolnego Śląska. Dziwi to, bo Jesenik dzieli od Lądka-Zdroju zaledwie 30 kilometrów.

To jedno z tych miejsc, do których chce się wracać. Jesień w Jesenikach jest piękna – z kolorami gór i ciszą, której próżno szukać w popularnych kurortach.

Do Jesenika zaprosiła nas Centrala Ruchu Turystycznego z Ołomuńca – i za to dziękujemy.

FOt. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Artykuł Czechy za rogiem. Jesenik. Miasto, które mogłoby być drugim Karpaczem pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Czechy za rogiem. „Festiwal Smaków”. Kulinarny szał tuż koło polskiej granicy

Jacek Zych — Mon, 18 Aug 2025 10:36:28 +0000

A teraz ciekawa propozycja dla wszystkich lubiących smaki naszych południowych sąsiadów. Już w najbliższą niedzielę, 24 sierpnia w oddalonym zaledwie kilkanaście kilometrów od Lądka-Zdroju Jesioniku odbędzie się kolejny przystanek nowego, czeskiego festiwalu kulinarnego Smaki Regionu. W nim wybór najlepszych regionalnych produktów i potraw Czech i Moraw, egzotyczne specjały, znani goście, muzyka oraz program dla dzieci.

Smaki Regionu

Jak zapewniają organizatorzy „Smaki Regionu” to festiwal, który obiecuje więcej niż tylko doznania smakowe. Łączy gastronomię, produkty lokalnych producentów i bogaty program towarzyszący. To pierwsza edycja tej zaplanowanej na kilka tur imprezy. Toczyć się będzie w pięciu miejscowościach województwa ołomunieckiego. Jej zapowiedź wzbudziła zainteresowanie zarówno mieszkańców, turystów, jak i ekspertów z dziedzin gastronomii, turystyki oraz rozwoju regionalnego.

– Smaki Regionu to nie tylko jedzenie – choć gra ono tam absolutnie główną rolę. To także degustacje tradycyjnych i nowoczesnych potraw przygotowanych z wysokiej jakości lokalnych składników, prezentację regionalnych marek, rolników, rzemieślniczych producentów i lokali gastronomicznych. Odwiedzający będą mieli okazję odkryć kulinarny potencjał naszego regionu w całej jego różnorodności – mówi Radek Stojan, dyrektor Centrali Ruchu Turystycznego Województwa Ołomunieckiego.

Program dla małych i dużych

Oprócz atrakcji kulinarnych na gości czeka bogaty program towarzyszący: koncerty, występy muzyczne, strefa dla dzieci, degustacje, pokazy historycznych kuchni wojskowych oraz część edukacyjna poświęcona zdrowemu stylowi życia.

Festiwal poprowadzi czeska aktorka i prezenterka Markéta Hrubešová, znana między innymi z promowania wysokiej jakości gastronomii i lokalnych produktów.

Wśród gości pojawią się m.in. foodbloger Lukáš Hejlík, aktor i kucharz Ivan Vodochodský, piosenkarka Ilona Csáková, regionalni blogerzy kulinarni, iluzjoniści, animatorzy baniek mydlanych oraz kucharze z najlepszych restauracji.

Przystanki festiwalowe

Każdy z przystanków festiwalu będzie miał swoją niepowtarzalną atmosferę. My zapraszamy was najbliżej polskiejgranicy – do Jesionika. W niedzielę od od 10:00 do 18:00. Wstęp bezpłatny. Więcej na www.chutekraje.cz

Fot. użyczona / Centrala Ruchu Turystycznego Kraju Ołomunieckiego

Fot. A.Pisarska / Dziennik Wałbrzych

Fot. użyczona / Centrala Ruchu Turystycznego Kraju Ołomunieckiego

Artykuł Czechy za rogiem. „Festiwal Smaków”. Kulinarny szał tuż koło polskiej granicy pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Czechy za rogiem. Bečva – genialna trasa rowerowa na weekendowy wypad

Jacek Zych — Tue, 05 Aug 2025 09:03:37 +0000

Dziś w naszym weekendowo-wakacyjnym cyklu Zwiedzaj Czechy zabieramy was na – naszym zdaniem – jedną z najpiękniejszych tras rowerowych w Republice Czeskiej. Celowo nie piszemy w Czechach, bo Bečva – licząca ponad 160 kilometrów trasa rowerowa wije się malowniczo przez położone w Beskidach Walaskich serce wschodnich Moraw – jednej z najdalej na wschód wysuniętej krainy Republiki Czeskiej.

Na Valašsko pojechaliśmy na zaproszenie centrali turystycznej Wschodnich Moraw. Wytyczono dla nas kilka tras rowerowych pokazujących najpiękniejsze części tego górzystego regionu. Regionu, co warto wspomnieć, w którym jest wszystko, czego turysta rowerowy może chcieć: doskonała infrastruktura, włączone w ogólnokrajową sieć, dobrze oznakowane i opisane trasy rowerowe. Kilka tras lokalnych, których trasy i opisy można znaleźć i w internecie, i na tablicach informacyjnych, których na Valašsku naprawdę nie brakuje. Ale największym skarbem regionu są góry i zebrana na naprawdę niewielkim obszarze cała lista atrakcji turystycznych, o które zahaczamy, zwiedzając te krainę.

Największym rowerowym skarbem Valašska jest jednaj naszym zdaniem Bečva – licząca około 160 km trasa rowerowa. To absolutnie komfortowe połączenie dwóch dróg – krajowej 50-ki i lokalnej 6020. Swoją nazwę bierze od dwóch rzek, wzdłuż których została wytyczona – Rožnovskiej i Vsetínskiej Bečvy.

Bečva to trasa dla każdego. Dosłownie. Rozpoczynająca się przy największym valašskim sztucznym jeziorze Horni Bečva prowadzi nas śladem historii i kultury regionu. Mimo tego, że spora jej część wytyczona jest w górach, to niemal cały czas jedziemy doliną, wzdłuż koryta rzeki, wspinając się naprawdę bardzo delikatnie. A widoki wokół zapierają dech w piersiach.

Bečva to żywa reklama Valašska. Jego historii i tradycji. Omijając niemal zupełnie drogi publiczne prowadziła nas przez największe atrakcje regionu – Muzeum w Przyrodzie w Rožnovie pod Radhoštěm, przez Valašské Meziříčí, nazywane Atenami Wołoskimi. Dlaczego? Bo od zawsze przyciągało artystów. Zamek Žerotínów, lokalne browary, galerie, park – warto tu spędzić chwilę dłużej. I koniecznie zajrzeć do kawiarni, gdzie zjecie frgál – tradycyjny placek, o którym miejscowi mówią, że jeśli nie wystaje poza talerz – to znaczy, że ktoś go piekł w Pradze.

W Valašskim Meziříčí Bečva odchodzi z krajowej drogi rowej nr 50 i skręca w góry lokalną trasą 6020. Ciągle to jednak doskonale utrzymana, asfaltowa trasa, prowadząca nas do Velkich Karlovic. Jeśli myślicie o pamiątkach drewnianej, oryginalnej zabudowy górskiej, niewielkim, lokalnym browarze, tradycyjnej gospodzie, valašskiej, lokalnej kuchni – wszystko wzdłuż niej znajdziecie.

Ścieżka Bečva to doskonały pomysł na weekendowy wyjazd. Jeśłi połączyć ją z rowerowymi szlakami wytyczonymi po majestatycznych Beskidach – to propozycja co najmniej na kilka dni. Jeśli zastanawiacie się nad wyborem noclegu – polecamy niewielki, lokalny browar Karlovsky Pivovar w Velkich Karlovicach. Znajdziecie tak spokój, dobrą, tradycyjną kuchnię i jeszcze lepsze piwo.

Fot. Jacek Zych / Dzienik Wałbrzych

Fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Artykuł Czechy za rogiem. Bečva – genialna trasa rowerowa na weekendowy wypad pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Czechy za rogiem. Vysočina. Czechy, o których mało wiemy

Jacek Zych — Wed, 16 Jul 2025 08:35:58 +0000

Z Dolnego Śląska na Vysočinę jest bliżej, niż się wydaje. Wystarczy nieco ponad dwie godziny jazdy przez przejście graniczne w Lubawce i dalej przez Trutnov, Hradec Králové i Havlíčkův Brod. Trasa trochę autostradowa, trochę prowadzi przez spokojne tereny, gdzie można zatrzymać się na kawę w lokalnej cukrárni lub na obiad w przydrożnej gospodzie.

Sama Vysočina to region leżący między Czechami właściwymi a Morawami. To dobre miejsce, by rozpocząć znajomość z czeską prowincją. Bez tłumów i folderowego zgiełku. Spokojne miasteczka, zamki ukryte w lasach, wzgórza idealne na piesze i rowerowe wędrówki. Najlepiej eksplorować ten teren na rowerze – najlepiej elektrycznym, bo klasyczny „góral” może być tu sporym wyzwaniem.

Světlá nad Sázavou – zamek, którego nikt się nie spodziewa

Na pierwszy rzut oka Světlá nad Sázavou nie zapowiada żadnej wielkiej atrakcji. Typowe miasteczko – rynek, dworzec, kilka sklepów. A jednak tuż za główną ulicą znajduje się renesansowy zamek, który od kilku lat systematycznie odzyskuje dawny blask. Przez wieki pełnił różne funkcje – był siedzibą szlachty, szkołą, urzędem. Dziś, w prywatnych rękach, otwiera się powoli na turystów. Można zwiedzać odrestaurowane wnętrza, wziąć udział w kameralnym koncercie, zobaczyć stałą wystawę szkła artystycznego i unikatową kolekcję orchidei. To miejsce, które w czeskim stylu nie robi wokół siebie szumu, ale potrafi zaskoczyć. Wystarczy zejść z głównej drogi i wejść przez bramę, by trafić do świata, którego nikt się tu nie spodziewa.

Z kolei Lipnice nad Sázavou to małe miasteczko, którego nie trzeba szukać w przewodnikach. Wystarczy znać nazwisko Haška. Jaroslav Hašek, autor „Dobrego wojaka Szwejka”, mieszkał tu i pracował jako przewodnik na zamku. Dziś jego duch unosi się nad Lipnicą – dosłownie i w przenośni. Spotkać można tu też Martina Haška, jego prawnuka, który prowadzi gospodę. Haškowy gulasz – to jego znak rozpoznawczy. Zresztą zamków, jak w całej czeskiej republice jest tu naprawdę dużo. Pomysł pojechania ich śladem to tylko jedna z możliwości spędzenia tu bardzo aktywnego weekendu.

Fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Jihlava – miasto z jeżem w herbie

Jihlava, stolica regionu, to miasto, które warto odwiedzić choćby na jeden dzień. Nie za duże, nie za głośne. W herbie ma czeskiego lwa i… jeża. Zwierzęcy motyw pojawia się też na elewacjach kamienic, w nazwie lokalnego browaru (Ježek), a nawet w miejskim zoo. Tym jednak co należy odwiedzić, są będące prawdziwym labiryntem miejskie podziemia. Tu można przepaść na dobre dwie trzy godziny.

Miasto ma też poważniejszy akcent. To tu wychowywał się Gustav Mahler. Dla miłośników muzyki dobrym punktem na mapie będzie więc Dom Mahlera z nowoczesną wystawą i centrum informacji o kompozytorze.

Fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Žďárské vrchy – miejsce idealne na rower!

Vysočina to jednak nie tylko zabytki. To nieskażona przemysłem przyroda. Na północnym wschodzie regionu rozciągają się Žďárské vrchy – pagórkowate tereny idealne do aktywnego wypoczynku. Szlaki piesze, trasy rowerowe, punkty widokowe na skałach, via ferraty, doliny i niewysokie szczyty – wszystko dobrze oznakowane i dostępne. To miejsce na mapie, które nie narzuca się atrakcjami, ale naprawdę zostaje w głowie.

UNESCO w Třebíču – opowieść dwóch kultur

Ale Vysočina to nie tylko miejsca nieoczywiste. Na obszarze niewiele większym od połowy Dolnego Śląska są aż trzy miejsca, wpisane na listę zabytków UNESCO. Najsłynniejsze – Třebíč. To jedyne miejsce w Czechach i jedno z niewielu w Europie, gdzie na listę UNESCO wpisano nie tylko kościół, ale również… żydowską dzielnicę i cmentarz.

Dzielnica żydowska to ponad sto budynków – domy, synagogi, szkoła, ratusz – zachowanych w układzie niemal niezmienionym od średniowiecza. W jednej z dwóch synagog działa wystawa o historii społeczności żydowskiej, w drugiej odbywają się wydarzenia kulturalne. Nad dzielnicą wznosi się cmentarz – kamienne macewy rozciągają się na zboczu wzgórza Hrádek.

Fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Nieco wyżej, po drugiej stronie rzeki Jihlavy, stoi Bazylika św. Prokopa – zbudowana w XIII wieku, jeden z ważniejszych przykładów romańsko-gotyckiej architektury w Czechach. Cały kompleks wpisano na listę UNESCO w 2003 roku jako symbol wielowiekowego współistnienia kultur chrześcijańskiej i żydowskiej.

Vysočina nie w folderze, tylko na własne oczy

Vysočina to nie jest region, który sprzedaje się obrazkiem. Trzeba go zobaczyć, poczuć, przejść na piechotę, zjeść obiad w gospodzie, wypić piwo. Dla mieszkańców Dolnego Śląska to wyprawa na weekend – a może tylko na jeden dzień. Ale kto raz pojedzie, zwykle wraca. Planując weekendowy wypad na Vysočinę, można poruszać się samochodem. Pozwala to szybko przemieścić się z miejsca na miejsce, wiąże się jednak z koniecznością znalezienia miejsca parkingowego, często dość drogiego. Tu warto wspomnieć, że od godziny 11 w sobotę do 7 rano w poniedziałek parkowanie w zdecydowanej części płatnych stref parkingowych Vysočiny jest bezpłatne. Warto z tego skorzystać.

Region można też zwiedzać rowerem. Można w końcu poruszać się pociągiem. To sposób, który szczególniepolecamy. Koleje czeskie oferują szereg zniżek i promocji weekendowych, bilety grupowe, ale przede wszystkim bardzo gęstą siatkę połączeń. Pociągi zazwyczaj kursują co godzinę, co daje możliwość bardzo szybkiego i wygodnego przemieszczania się pomiędzy kolejnymi miastami.

Vysočina, czeska Toskania, kryje z pewnością o wiele więcej pereł niż tych kilka przez nas opisanych. Warto odwiedzić ten region i na własne oczy przekonać się o jego wyjątkowości. A Vysočinę zwiedzaliśmy dzięki uprzejmości Czeskiej Centrali Turystycznej Czechtourism.

Fot. Jacek Zych / Dziennik Wałbrzych

Artykuł Czechy za rogiem. Vysočina. Czechy, o których mało wiemy pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Czechy za rogiem. Božanov. Polacy pokochali czeską tradycję

Agnieszka Pisarska — Mon, 05 May 2025 12:58:30 +0000

Po sąsiedzku z polskim Radkowem – czeski Božanov. W środę wieczorem Polacy i Czesi wspólnie witali tam wiosnę.

I to nie jest pomyłka – Czesi witają wiosnę w nocy z 30 kwietnia na 1 maja. W Polsce z tej okazji topi się Marzannę, w przygranicznych Czechach pali się czarownice. To filipojakubska noc, podczas której – jak przygraniczne Czechy długie i szerokie – zapalają się ułożone na obrzeżach miast i wsi stosy, a na nich symbolicznie płoną wszystkie złe, zimowe emocje.

– Staramy się kultywować tę tradycję. Za czasów komunizmu próbowano ją umniejszyć, zrobić z tego jakieś Ognie Pokoju. Na szczęście po rewolucji w 1989 roku, kiedy komunizm upadł, wróciliśmy do tradycji palenia czarownic – mówi Jaromir Skrzywanek, organizator bożanowskiej imprezy.

Jeszcze kilka lat temu tradycja w Polsce zupełnie nieznana, dziś przyciąga coraz więcej osób z polskiej strony. W środę, w Božanowie, było tyle samo Czechów, co naszych rodaków.

– Każda taka tradycja, która scala mieszkańców i turystów, rewelacyjny pomysł, rewelacyjny. / Niech pan zobaczy, jak się ludzie bawią. Są zdjęcia satelitarne pewnej agencji, gdzie pięknie widać Czechy właśnie, jak się palą stosy na 30.4 na noc Filipo-Jakubską – mówią już uczestniczki imprezy, które – podobnie jak większość – przyjechały do Božanowa kolorowo i fantazyjnie poprzebierane w stroje czarownic.

A tradycja nocy filipojakubskiej sięga czasów pogańskich. Kultywowana jest na terenach przygranicznych, głównie w Sudetach, Karkonoszach i Izerach.

fot. A. Pisarska/ Dziennik Wałbrzych

fot. A. Pisarska/ Dziennik Wałbrzychnie

Artykuł Czechy za rogiem. Božanov. Polacy pokochali czeską tradycję pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.

Czechy za rogiem. Czesi palą dziś czarownice. Ogniska, tańce i czarodziejski klimat w całym kraju

Agnieszka Pisarska — Wed, 30 Apr 2025 11:14:15 +0000

30 kwietnia to wyjątkowa noc w Czechach – Noc Palenia Czarownic, czyli čarodějnice. W całym kraju rozpalane są ogniska, wokół których gromadzą się mieszkańcy i turyści. Tradycja znana też jako Noc Filipa i Jakuba, nawiązuje do dawnych wierzeń ludowych i symbolicznie żegna zimę.

Na placach, wzgórzach i polach Czesi palą kukły czarownic. Wieczorne ogniska mają dziś bardziej charakter festynów niż rytuałów – są tańce, przebrania, lokalne jedzenie i wspólne świętowanie. Popularne jest także przeskakiwanie przez płomienie – zwłaszcza wśród młodych.

W regionie Broumovska, niedaleko polskiej granicy, ogniska zapłoną m.in. w ogrodzie klasztoru benedyktynów w Broumovie, w Teplicach nad Metują, Jetřichovicach i Božanovie. To doskonała okazja, by zobaczyć czeską tradycję na żywo – bez biletów, w otwartej atmosferze i blisko przyrody.

Choć dziś to głównie zabawa, czarownice palono niegdyś z powagą – jako sposób na odstraszenie złych mocy. Dziś pozostało po tym wspomnienie – ale bardzo żywe, w formie barwnego święta, które Czesi pielęgnują z humorem i dystansem.

Jeśli jesteście dziś blisko granicy – warto zajrzeć i dać się porwać czarom.

Fot. A.Pisarska / Dziennik Wałbrzych

Fot. Jacek Zych / A.Pisarska / Dziennik Wałbrzych

Fot. A.Pisarska / Dziennik Wałbrzych

Artykuł Czechy za rogiem. Czesi palą dziś czarownice. Ogniska, tańce i czarodziejski klimat w całym kraju pochodzi z serwisu Dziennik Wałbrzych.